Wikia

HoaxWiki

Bernie Sanders

320pages on
this wiki
Add New Page
Talk0 Share
Bernie sanders50.jpg

"Meester, mag ik naar het toilet?"

Bernard "Bernie" Sanders
 (New York, 8 september 1941) is een voormalige hippie socialistische en populistische Amerikaans politicus en senator voor de staat Vermont. Hij zetelt als onafhankelijke, maar associeert zich met de Democratische Partij wanneer het hem uitkomt. Hij omschrijft zichzelf als een "democratisch socialist", maar in werkelijkheid leunt zijn gedachtengoed veel sterker aan bij het socialisme met diens urban legends zoals de 1%-mythe. Nochtans houdt hij er ook standpunten op na die niet stroken met het gemiddelde linkse parcours, zoals zijn steun aan wapenfabrikanten, een aantal militaire interventies in het buitenland, en zijn stem tegen de oprichting van Amber Alert. Zijn ideeën om de televisiesector eigendom van de overheid te maken, omdat deze klaarblijkelijk slechts een medium is om mensen te "brainwashen", zijn dan weer wel helemaal in lijn met socialistisch en zelfs communistisch gedachtengoed[1].

In tegenstelling tot de doorsnee Republikeinse politici gelooft Sanders in de wetenschap achter klimaatopwarming, maar verder is hij een aanhanger van pseudowetenschap omtrent o.a. GMOkernenergie en zelfs kwakzalverij. Hiermee kreeg hij voor een stuk de steun van complotdenkers, die vervolgens onderdeel uitmaakten van Sanders' harde "Bernie or Bust" of BernieBot-achterban. Sanders kan als dusdanog worden beschouwd als de linkse tegenhanger van de Republikeinse Ron Paul, die met zijn libertarisch gedachtengoed eveneens een buitenbeentje was in zijn partij, alsook de steun van complotdenkers kreeg omwille van zijn aanhang van kwakzalverij, en wiens achterban bekend stond als de PaulBots.

Sanders stelt zich op als een "progressieveling", maar iemand die de huidige wetenschappelijke consensus negeert, en wetenschappelijke oplossingen voor een duurzame toekomst verwerpt maar liever terugvalt op verouderde ideeën uit de hippie-periode van de jaren 60, is eerder conservatief dan progressief te noemen. Dit geldt eveneens voor zijn socialistisch gedachtengoed, een politiek concept dat in het verleden elders reeds werd gewogen en te licht bevonden - of waar sommige landen nu nog steeds mee opgescheept zitten. Maar dat weerhoudt Sanders er niet van zichzelf te vergelijken met Paus Franciscus, en zowel zichzelf als de paus als een "profetische stem" te beschouwen[2]. Na de verkiezingsoverwinning van Donald Trump in 2016 kondigde Sanders aan bereid zijn met hem samen te werken op economisch vlak, omdat Trump net zoals hij "anti-establishment" is, waaruit blijkt dat Sanders klaarblijkelijk gelooft dat Trump vooral de belangen van de lagere klasses ter harte zou nemen[3].

LevensloopEdit

Sanders is geboren op 8 september 1941 in Brooklyn, New York City, als de zoon van een Joods gezin[4]. Zelf beweerde hij later dat hij opgroeide in een arm gezin, maar het was lang zo erg niet aangezien hij in staat was te gaan studeren aan Brooklyn College en nadien aan de University of Chicago[5], waar hij in 1964 afstudeerde in de politieke wetenschappen. Het was niet zijn vader of moeder, maar Sanders zelf, die een chronisch geldtekort had, en de daaropvolgende 17 jaar leefde hij als dusdanig op kosten van de staat omdat hij steeds werkloos was[6]. Inmiddels verhuisde hij naar Vermont, waar hij actief werd in de linkse, socialistische politiek waar hij reeds geruime tijd aanhanger van was. Nog voor hij daadwerkelijk actief werd in de politiek, schreef hij tal van artikels over scholing, seksualiteit en emotionele connecties met kanker. Zo beweerde hij dat kanker werd veroorzaakt door seksuele onderdrukking, dat mannen fantaseren over vrouwen die worden verkracht, en dat vrouwen fantaseren dat ze worden verkracht door drie mannen tegelijk[7]. Nadien trachtte Sanders zich hiervan te distantiëren door het te beschrijven als "donkere satire"[8].

Tijdens de jaren '70 was Sanders de "eeuwige kandidaat" voor kleine en radicaal linkse politieke partijtjes; hij was telkens opnieuw kandidaat, maar raakte nooit verkozen. Hij flirte toen met het idee dat niemand meer dan $1 miljoen USD mocht verdienen, en dat alle meerverdiensten 100% moesten worden belast - of aldus integraal aan de staat worden gegeven[9], een concept dat verder gaat dan enkel socialisme en eerder onder de noemer van het "communisme" past. In 1981 begon hij zich kandidaat te stellen als onafhankelijke, en dit met meer succes aangezien hij dat jaar werd verkozen tot burgemeester van Burlington in Vermont. Dit was als dusdanig zijn eerste échte "betaalde" job in zijn leven, en dan nog eentje dat werd betaald met het geld van de Amerikaanse belastingbetaler - een trend die de rest van zijn leven zou bepalen. Sindsdien heeft hij zich blijven opstellen als onafhankelijke, zonder affiliatie met eender welke partij. Dit heeft echter niets veranderd aan zijn extreemlinkse sympathieën, niet enkel voor het socialisme maar ook het communisme.

Hoewel Sanders de CIA bekritiseerde voor het omver werpen van democratisch verkozen regeringen in andere landen, en hierbij zelfs argumenteerde voor de totale afschaffing van de CIA[10], trachtte hij in 1989 een ontmoeting te organiseren met Fidel Castro, de toenmalige communistische dictator van Cuba[11]. Als een dictator er extreemlinkse sympathieën op nahoudt is het blijkbaar niet zo erg voor Sanders, al is hij er niet in geslaagd om de ontmoeting met Castro te laten plaatsvinden. Wel succesvol was zijn eerdere ontmoeting in 1985 met Daniel Ortega, de socialistische president van Nicaragua, die in 1998 door zijn stiefdochter werd beschuldigd van kindermisbruik[12]. Tijdens zijn burgemeesterschap van Burlington heeft Sanders gepoogd om met zijn stad een zusterschap te sluiten met Yaroslavl in de toenmalige communistische Sovjet-Unie[13].

In 1990 werd Sanders verkozen voor Vermont in het Huis van Afgevaardigden, en sinds 2006 zetelt hij voor Vermont in de Amerikaanse Senaat. De politieke carrière van Sanders is sindsdien eerder magertjes te noemen: gedurende negen jaar als senator zijn er slechts drie wetten geweest die door hem werd gesponsord en die ook door het congres werd goedgekeurd; twee ervan gingen over de naamsverandering van een postkantoor[14]. Dit ligt ver beneden het gemiddelde, te weten dat het Amerikaanse Congres zo'n 1,4 miljard wetten per jaar doorvoert. Sanders is er wel in geslaagd om op negen jaar tijd zo'n 57 wetswijzigingen door te voeren, maar ook dat ligt nog steeds een stuk lager dan het gemiddelde van andere senators[15][16]. Hij heeft ook geregeld een roll call gemist: maar liefst 211 keer van 2007 tot 2016 oftewel zo'n 7,1% van alle roll calls - wat een pak meer is dan het gemiddelde van 1,7% van de andere senators in diezelfde periode[17]. Het loon, betaald met het geld van de belastingbetaler, blijft daarentegen wel doorlopen.

Standpunten omtrent gelijke rechtenEdit

Sanders is een uitgesproken voorstander van rechten voor homoseksuelen, Afro-Amerikanen en andere minderheden. Reeds in 1972 en 1976, wanneer Sanders zich verkiesbaar stelde in Burlington, Vermont, was hij een uitgesproken voorstander van homorechten[18], en in 1982 gaf hij zijn steun aan de eerste Gay Pride mars van de stad[19]. Hiervoor kreeg hij een score van 100% van de Human Rights Campaign[20], al beweerde Sanders later dat deze organisatie deel uitmaakte van "The Establishment"-complot, nadat deze Hillary Clinton had gesteund tijdens de Democratische voorverkiezingen van 2016[21]. In 1996 stemde Sanders tegen de DOMA-wet (Defense of Marriage Act)[22], doch klaarblijkelijk niet omwille van homorechten maar louter omdat het de rechten van de individuele staten zou schaden[23]. Toch steunde hij in 2009 de legalisering van het homohuwelijk[24]. In 1993 stemde hij tegen de "Don't Ask, Don't Tell"-wet die homoseksuelen in het leger verbood om hun geaardheid te openbaren[25], en stemde voor de afschaffing van de wet in 2010[26].

Gelijkheid op gebied van ras is eveneens een punt waar Sanders aandacht aan schenkt[27][28]. Tijdens de jaren 60 nam hij deel aan de Civil Rights Movement en aan de mars van Martin Luther King in Washington. Toch was hij tegenstander van herstelbetalingen voor slavernij[29], want gratis universitaire studies en de economie is blijkbaar belangrijker. In 1994 tekende Sanders de Violent Crime Control and Law Enforcement Act, waardoor vooral minderheden werden geviseerd en gearresteerd[30]. Sanders zegt voorstander te zijn van een hervorming van de immigratiewet, en zelfs van het terughalen van gedeporteerde immigranten[31], maar niet van open grenzen. De grote toename van buitenlandse arbeidskrachten zou volgens hem de lonen doen verlagen en een bedreiging vormen voor de welvaartstaat[32]. Volgens Sanders zouden de rechtse Republikeinen bovendien niets liever willen dan open grenzen (hij heeft wellicht hun programma niet goed gelezen).

De realiteit zit echter niet zo eenvoudig in elkaar, en de positie van Sanders lijkt alsof hij immigranten beschouwt als de oorzaak van werkloosheid - iets waar de xenofobe en rechtse Republikeinen het mee eens zouden zijn. Het is hypocriet om immigranten uit te sluiten van een kans voor een beter leven dan dat ze bv. in Mexico ooit zouden hebben, om zo meer jobs te creëren voor "eigen volk eerst" - een volk dat, net zoals Sanders zelf, nochtans bijna volledig afstamt van immigranten. Deze redenering is eveneens de reden waarom Sanders tegen het immigratiehervormingsvoorstel van Ted Kennedy stemde in 2007, en hierbij een partner in crime vond bij de Republikeinse senator Chuck Grassley van Iowa[33]. Een jaar eerder, in 2006, stemde Sanders voor een wet die het mogelijk maakte om immigranten eindeloos in hechtenis te houden[34][35] (de wet werd verworpen door de Senaat[36]). 

Eind jaren 90 stemde Sanders voor een verdrag dat toestond dat Vermont (zijn thuisstaat) en Maine hun nucleaire afval zouden dumpen in Sierra Blanca, een kleine gemeenschap in Texas die voornamelijk uit Latino's en andere minderheden bestaat, niet zo ver van de Mexicaanse grens. Sanders werd door activisten bekritiseerd omwille van zijn "ecologisch racisme", waarbij de nucleaire afval van de blanke bevolking in het noorden zou worden gedumpt bij een gemeenschap van minderheden elders. Niettemin zou de dumpingplaats niet zomaar willekeurig gekozen worden maar als aparte faciliteit worden voorzien die afgescheiden moest zijn van de gemeenschap. Het verdrag is er uiteindelijk nooit gekomen, maar een aantal jaar later kwam er wel een andere plaats om nucleair afval te verwerken in Andrews Country, eveneens in Texas[37]

Voor de bescherming van kinderen toont Sanders maar weinig interesse. In 2003 stemde hij tegen de oprichting van Amber Alert[38], een organisatie die helpt bij de opsporing van verdachte verdwijningen van kinderen. Hij stemde eveneens tegen een verbod op computer-gegenereerde kinderpornografie[39][40]. Verder was hij in het verleden tegenstander van openbare scholen "omdat de studenten op de schoolbank moeten zitten en hun hand moeten opsteken als ze naar het toilet moeten gaan"[41]. Tevens geloofde hij dat seksuele onderdrukking de oorzaak zou zijn van kanker[42] (zie hoofdstuk "Pseudowetenschap").

Standpunten omtrent buitenlandse conflicten en militaire interventieEdit

Sanders wordt vaak beschouwd als een pacifistische politicus die gekant is tegen oorlogen en militaire interventies in het buitenland. Tijdens de Vietnamoorlog diende hij op basis van zijn pacifisme zelfs gewetensbezwaar in om niet te worden opgeroepen door het leger - wat nochtans werd verworpen, maar tegen die tijd was hij reeds te oud om nog te worden opgeroepen[43]. Zo stemde hij tegen de oorlog in Irak, tegen de interventie in Syrië[44] en voor een non-militaire machtsoverdracht naar een democratie in Libië[45]. Anderzijds stemde hij voor NAVO-interventies in Afghanistan en Joegoslavië[46], waarvoor hij sterk werd bekritiseerd door radicaal linkse groeperingen die hem "Bernie the Bomber" noemden[47]. Sanders steunde ook de Iraq Liberation Act, desastreuze sancties tegen Irak die de aanloop waren naar de Amerikaanse invasie onder president George Bush[48]

Sanders steunt de ontwikkeling van de F-35 gevechtsvliegtuigen die een kostprijs hebben van maar liefst $1,2 biljoen USD. Opmerkelijk is dat sommige van deze vliegtuigen worden gebouwd en gestationeerd in Vermont, de staat waar Sanders senator van is[49]. Zelfs wanneer zijn Republikeinse tegenstander in de senaatsverkiezing van 2012 de bouw van de vliegtuigen als een geldverkwisting beschouwde, was Sanders een uitgesproken voorstander[50]. Sanders verkiest blijkbaar de kant van de makers van oorlogsmachines in plaats van de kant van de vredesactivisten. 

Standpunten omtrent de Amerikaanse wapenwetEdit

Eén van de meest hypocriete standpunten van Sanders betreft die van de Amerikaanse wapenwet. Het bezit van dodelijke vuurwapens is volgens hem een "levensstijl" die "niet mag worden veroordeeld"[51]. In 1990 werd Sanders verkozen dankzij de hulp van de NRA (National Rifle Association), de radicale groepering van vuurwapenhouders[52]. Hij beloonde hen hiervoor door in 1993 tegen de "Brady Bill" te stemmen, een wet die ervoor moest zorgen dat men vijf dagen moest wachten voordat men zijn wapen kon aankopen. Hiervoor gebruikte hij het argument dat de wet een inbreuk zou zijn op de rechten van de individuele staten[53] (wat doet denken aan Ron Paul die hetzelfde excuus gebruikte om tegen de legalisering van het homohuwelijk te stemmen).

In 2005 stemde Sanders voor de PLCAA (Protection of Lawful Commerce in Arms Act), een wet die werd gesteund door wapenbedrijven en de radicale NRA, en bedoeld is om de wapenindustrie te beschermen tegen rechtszaken wanneer hun wapens voor criminele of andere onwettige doeleinden worden gebruikt[54]. Deze wet beschermt de wapenindustrie niet enkel op staatsniveau, maar in alle staten, en staat dus in schril contrast met Sanders' standpunt omtrent de rechten van de individuele staten. Later zei Sanders dat hij voorstander was om deze wet te herroepen, maar niettemin bleef hij diens voornaamste principes wel verdedigen[55]. In 2007 stemde Sanders voor een wetsvoorstel dat buitenlandse en VN-hulp blokkeerde voor de beperking van wapenbezit en de registratie van wapens[56][57]. In 2009 stemde Sanders voor een amendement dat het toelaat om vuurwapens in bagage op Amtrak-treinen te vervoeren; het amendement werd aangenomen[58].

Hoewel Sanders sindsdien meer gematigd is geworden omtrent zijn standpunten over wapenbezit[59], beweert hij niettemin dat zelfs de meest strikte wapenwet geen noemenswaardige invloed zou hebben op de tragedies die gebeurd zijn waarbij vuurwapens een bloedbad nalieten[60], zelfs niet bij de tragedie van Sandy Hook. Dit staat natuurlijk lijnrecht tegenover de realiteit, waarbij meer wapens wel degelijk meer wapengeweld met zich meebrengen[61]. Alsof de slachtoffers van Sandy Hook en andere gevallen van wapengeweld nog niet genoeg vernederd zijn, stelt Sanders bovendien dat de anti-wapenbeweging een vorm van elitarisme is[62]. Dit hoeft in principe niet te verbazen, aangezien de hoeveelheid wapens in Sanders' thuisstaat Vermont erg hoog is, en de wapenwet er bijzonder laks is[63]. Sanders zelf geeft toe dat zijn staat "totaal geen wapencontrole" heeft, en stelt dat een wapen in Vermont niet hetzelfde is als een wapen in Chicago of Los Angeles. Volgens zijn standpunt moet de wapenwet in stedelijk gebied dus strenger zijn dan op landelijk gebied, want een crimineel zou er immers toch nooit aan denken zijn wapen op landelijk gebied te kopen en er dan mee naar een stad te trekken[64]? In feite komt het er gewoon op neer dat Sanders geen strengere wapenwet in zijn eigen staat wil, maar elders maakt het hem niet zoveel uit[65]

Democratisch presidentskandidaat in 2016Edit

Bernie-sanders-campaign-slogan-3.jpg

Een parodie op de presidentscampagne van 2016.

Op 30 april 2015 kondigde Sanders aan dat hij zich kandidaat stelde voor de presidentsverkiezingen van 2016. De bekendste slogan van zijn campagne zou de hashtag #FeelTheBern worden. Opmerkelijk was dat hij zich niet kandidaat stelde als onafhankelijke, maar wel binnen de Democratische Partij, waardoor hij het zou opnemen tegen Hillary Clinton.

Hoewel Sanders voordien als onafhankelijke doorgaans eerder de kant koos van de Democraten dan die van de Republikeinen, heeft hij meermaals de Democratische Partij verbaal aangevallen. Zo deed hij in het verleden uitspraken zoals "je verandert de Democratische Partij niet van binnen uit" en "waarom zouden we samenwerken met de Democratische Partij, als we met niets dat ze zeggen akkoord gaan?". Elders zei hij dat de Democraten en Republikeinen in feite één partij zijn, de heersende klasse, met een ideologie van hebzucht en vulgariteit[66]. Ook noemde hij de partij "ideologisch bankroet", en stelde hij dat hij geen liberale Democraat was en dit nooit geweest is[67]. In 2012 argumenteerde Sanders zelfs dat de Democratische Partij een andere kandidaat naar voor moest schuiven in de presidentiële voorverkiezingen om de herverkiezing van Barack Obama - de eerste zwarte president van de VS - te voorkomen[68].

Het lijkt onwaarschijnlijk dat iemand met zo'n standpunten zich vervolgens kandidaat stelt binnen de Democratische Partij, maar ondanks dit alles werd hij in 2015 toch verwelkomd door de partij als presidentskandidaat. Dit maakte echter geen einde aan zijn aanvallen op de partij, al zouden diezelfde aanvallen voortaan voornamelijk specifiek gerichten zijn tegen Clinton - en later ook op het kiesmannensysteem van de Democratische voorverkiezingen. Sanders werd een Democraat, maar enkel in naam - zijn socialistische waanideeën werden niet verworpen en vormden zelfs het hoofdgedeelte van zijn programma. In juni 2015, slechts enkele maanden nadat Sanders zijn kandidatuur had aangekondigd, ontving hij de steun van de Communist Party USA[69]. Sanders probeerde zichzelf te verkopen als een "democratische socialist", al kunnen de meeste van zijn standpunten omtrent economie perfect onder de noemer "socialisme" worden gezet. Sanders zelf heeft in het verleden zelf uitdrukkelijk gezegd: "ik ben een socialist en iedereen weet dat"[70].

VerkiezingsprogrammaEdit

Sanders-finger.jpg

Sanders schudt zijn wijsvinger zo snel dat hij in staat is windenergie op te wekken.

Het programma van Sanders kan eenvoudig worden samengevat door te stellen dat hij The Establishment™ wil aanpakken[71], echter zonder in detail te treden over wat "The Establishment" precies is volgens hem, en hoe hij die gaat aanpakken. Het enige wat schijnbaar telt voor hem is het aanduiden van een zondebok voor alle problemen van Amerika, en het stigmatiseren van bevolkingsgroepen die volgens hem tot die "Establishment" behoren. Het heeft veel weg van paranoïde complottheorieën waar ook vaag wordt verwezen naar "de Elite", "de regering", of gewoonweg naar de fictieve Illuminati. Eveneens typerend voor de campagne van Sanders was het schudden van zijn wijsvinger, telkens wanneer hij zei wat het probleem was met Amerika (zonder een oplossing aan te bieden) of wat er moest veranderen (zonder te zeggen hoe). De vinger wijzen naar een ander om die ander verantwoordelijk te stellen is natuurlijk erg makkelijk, maar eveneens populistisch en niet oplossingsgericht[72].

Trouw aan zijn eigen socialistische sympathieën beloofde Sanders geen donaties te zullen aanvaarden van bedrijven en Super PAC politieke lobbygroepen. Hij ijverde voor openbare fondsen voor verkiezingen[73], al zag hij er zelf van af bij deze verkiezingen[74]. Ook stelde hij gratis universitaire opleidingen voor studenten in het vooruitzicht, wilde hij zich verzetten tegen economische ongelijkheid, en maakte hij een hoop vage beloftes omtrent het "breken van de grote banken" en de 1% -- een mythe die vooral populair is bij de Occupy-beweging en complotdenkers. Informatie over de manier waarop hij dit alles zou verwezenlijken en bekostigen bleef echter heel vaag. Anderen hebben in zijn plaats het kostenplaatje berekend - $ 18 biljoen USD - maar ook dan kwam er geen uitleg over hoe Sanders van plan is dit te betalen[75][76][77]. Zelfs economisten die linkse politiek steunen hebben hun twijfel uitgesproken over de haalbaarheid van de voorstellen van Sanders[78]. Sanders zelf beweerde dat de kostprijs zou neerkomen op $13,5 biljoen USD - een bedrag dat eveneens onbetaalbaar zou zijn - maar nog andere studies toonden aan dat de daadwerkelijke kost dubbel zo hoog zou komen te liggen: $32 biljoen USD op zo'n 10 jaar tijd[79].

Sanders heeft nooit een bevredigend antwoord gegeven op het probleem dat zulk budget nooit door het Congres zou worden goedgekeurd[80][81]. Zelfs in het uiterst onwaarschijnlijke geval dat dit toch zou lukken, betekende het plan van Sanders een belastingsverhoging, ook voor de klasse van de gewone, werkende mensen wiens belangen hij beweerde te verdedigen[82]. Democratische economisten die het plan van Sanders in februari 2016 onder de loep namen, stelden dat het onrealistisch is en niet kan worden gesteund door geloofwaardige economische rapporten[83]. Nog een ander onderzoek toont aan dat vooral de middenklasse en de armste Amerikanen meer belastingen zouden moeten betalen - en er minder voor terugkrijgen[84]. Zelfs zijn eigen supporters zijn niet bereid gevonden om te betalen voor zijn vermeende revolutie[85]. Het is hierbij opmerkelijk dat Sanders denkt radicale hervormingen van deze aard zonder problemen op z'n eentje te kunnen doorvoeren, maar niet wanneer het gaat om een broodnodige hervorming en verstrenging van de wapenwet[86].

VerkiezingscampagneEdit

Sanders-choice.jpg

Gratis hoger onderwijs? Of hogere lonen voor docenten?

Vanaf het begin van de Democratische voorverkiezingen waren de kandidaten overeengekomen geen negatieve campagnes tegen elkaar te voeren, in tegenstelling tot de Republikeinen die dit wel deden. Sanders was deze belofte echter al gauw vergeten, wanneer zijn houding en campagne in oktober 2015 steeds agressiever werd - vooral nadat Clinton hem had geconfronteerd met zijn standpunten omtrent de wapenwet[87]. De effectieve politieke ervaring van Sanders is, zeker in vergelijking met die van Clinton, nihil gebleken, zijn economische hervormingsplannen waren bijzonder onduidelijk, en zijn standpunten over zijn buitenlands beleid waren zo mogelijk nóg vager[88]. Zijn ervaring op dat gebied is immers zo goed als onbestaande, en zijn standpunten omtrent militaire interventies in het buitenland zijn tijdens zijn carrière zo vaak gewijzigd dat er geen consistentie in terug te vinden is.

Wanneer Sanders werd aangesproken over zijn steun voor de socialist Ortega en de communistische dictator Castro, trachtte hij de vraag te ontwijken door van onderwerp te veranderen. Na aandringen veroordeelde hij vluchtig Cuba's regering als dictatoriaal (maar niet die van Nicaragua), om vervolgens gauw lof uit te spreken voor Cuba's universele gezondheidszorg. Verder beweerde Sanders dat hij de steun had gekregen van sommige vooraanstaande personen, wat al gauw een leugen bleek te zijn[89]. Over de steun van de Communist Party USA[90] hoorde je hem nochtans niet veel zeggen. De supporters van Sanders gebruikten elke kans om te tonen hoe hun schijnbaar perfecte presidentskandidaat zelfs gewoon in economy-klasse vloog in plaats van via privéjets, maar naarmate zijn campagne vorderde zou dit steevast veranderen[91]. Het was stil bij zijn supporters wanneer hij op kosten van hun donaties zelfs een vlucht maakte met een privéjet naar het Vaticaan, wat volgens hem nochtans "niet politiek" was.

De hypocrisie van Sanders kende geen grenzen. Ondanks zijn aanvallen op het kapitalisme en op de "miljonairs" hield hij in oktober 2015 een fundraiser in het Hollywood-huis van Syd Leibovitch, een vastgoedmakelaar. Een toegangsticket kostte maar liefst $250 USD, en zij die $2700 USD of meer wilden neertellen kregen er een gratis receptie bij[92]. Ondanks zijn verzet tegen donaties van Super PACs, ontving hij in november 2015 maar liefst $570.000 USD van een vakbonds-super PAC[93] die kwakzalverij promoot. Sanders deed geen enkele moeite om dit te voorkomen[94], en vroeg hen evenmin ermee te stoppen[95]. In januari 2016 kwam daar nog eens $2,3 miljoen USD bij[96]. Opmerkelijk hierbij is dat Chuck Rocha, een adviseur van Sanders en zijn campagne, in 2013 nog heeft toegegeven geld te hebben gestolen van een vakbond voor staalwerkers[97].

Eveneens hypocriet is de zogenaamde strijd van Sanders tegen de 1% en de superrijken, het systeem van Wall Street zelfs ronduit "fraude "noemt, en zichzelf niet als "rijk" omschrijft, terwijl hij niettemin van een inkomen geniet waardoor hij tot de 3,8% van de rijkste Amerikanen behoort[98][99]. En dat uitsluitend betaald met Amerikaans belastingsgeld, omdat hij nooit ergens anders heeft gewerkt[100]. Misschien is dat één van de redenen waarom Sanders zo bijzonder terughoudend was om zijn belastingsaangifte openbaar te maken. Dat is nochtans de gewoonte voor Amerikaanse presidentskandidaten - met enkel Donald Trump als de enige andere die dit in 2016 eveneens heeft geweigerd te doen[101]. Als excuus beweerde Sanders dat het zijn vrouw Jane is die de belastingsaangiftes invult[102]. Zij is tot op heden nog steeds op zoek naar een fotokopieermachine om een kopie van de belastingsaangifte te kunnen maken. Jane Sanders deelt het gebrek aan financieel inzicht met haar echtgenoot - de hogeschool van Burlington moest worden gesloten nadat haar leiderschap daar er een boeltje van gemaakt had omdat ze zoveel schulden had gecreëerd[103][104]. Nadien kon ze aan de slag bij een dumpingsite van kernafval in Texas - die heel toevallig de nucleaire afval van Vermont opvangt[105]

Over zijn standpunten omtrent de wapenwet zei Sanders liefst zo weinig mogelijk, omdat dit in schril contrast staat met zijn extreemlinks profiel[106]. Nu ja, Sanders zei dat hij wer wel over wou praten, alleen toevallig niet op dat moment - oh, en dat een wapen in Chicago niet hetzelfde is als een wapen in Vermont, blijkbaar[107]. De plaatsen waar Sanders geen strengere wapenwet wil, zijn toevallig de plaatsen met een minimale zwarte bevolking, terwijl hij opteert voor een strengere wapenwet op die plaatsen waar het aandeel van Afro-Amerikanen in de bevolking net heel hoog ligt - waardoor het lijkt alsof Sanders denkt dat een blanke kan worden vertrouwd met een vuurwapen maar een zwarte niet[108]. Wanneer Sanders dan toch werd gedwongen zich uit te spreken over de wapenwet, stelde hij een wetswijziging voor die al bestond[109][110]. Verder staat hij afwijzend tegenover grondige hervormingen van de wapenwet[111], in tegenstelling tot de onrealistische economische hervormingen waarvan hij denkt dat die zonder problemen zouden kunnen worden doorgevoerd.

VerkiezingsstrijdEdit

De Democratische voorverkiezingen begonnen in februari 2016 met een lichte voorsprong voor Clinton in Iowa, die kort nadien werd ingehaald door Sanders met een grote overwinning in New Hampshire. Dit was echter het enige moment in de hele voorverkiezingen dat Sanders voor stond op Clinton, en na de daarop volgende voorverkiezingen van Nevada zou hij hier geen enkele keer meer in slagen. Wel kon nog enkele (grote) overwinningen behalen in staten zoals Minnesota, Colorado en Oklahoma (en ook in zijn thuisstaat Vermont, maar dat is vanwege de kleine omvang natuurlijk verwaarloosbaar), maar die resultaten verbleekten in vergelijking met de overwinning die Clinton behaalde in een aantal zuidelijke staten zoals Alabama, Arkansas, Georgia,  Tennessee en Texas[112]. Niettemin bleef Sanders spreken over een revolutie alsof hij daadwerkelijk aan de winnende hand was, wat doet denken aan de "revolutie" van Ron Paul ondanks het feit dat hij alle voorverkiezingen consequent verloor[113].

In april 2016, vlak voor de Democratische voorverkiezingen van New York, besloot Sanders om in die staat geen campagne te voeren en opteerde hij voor een reis naar Rome. Hij liet uitschijnen dat hij daar een ontmoeting zou hebben met de Paus, terwijl dit helemaal niet gepland was en uiteindelijk op het laatste nippertje slechts een ontmoeting was van amper vijf minuten[114][115]. Sanders was reeds geruime tijd een supporter van Paus Franciscus, en in 2015 vergeleek hij zich zelfs met de paus door te stellen dat ze allebei "profetische stemmen" zouden zijn[116]. Voor dit reisje naar het Vaticaan liet Sanders zowel zichzelf als zijn familie (zijn vrouw, kinderen, hun partners en hun kinderen) overbrengen met een privéjet, en dit alles op kosten van zijn campagnefondsen en dus met het geld van de donaties van zijn supporters[117]. Een duur uitstapje van 6500 km en minder dan 24 uur, om slechts een toespraak van 15 minuten te doen en dan prompt weer terug te vliegen; dit alles in de aanwezigheid van de Amerikaanse Secret Service[118] en Sanders' campagneteam (die tenslotte ook handenvol geld kostten).

Tijdens zijn aanwezigheid op de katholieke conferentie kon Sanders het goed vinden met Evo Morales, de socialistische en nochtans anti-Amerikaanse president van Bolivië die naast hem zat[119]. Sanders beweerde dat zijn bezoek aan het Vaticaan niets te maken had met politiek, maar wel opvallend is dat er veel Rooms-Katholieke gelovigen gevestigd zijn in New York, de staat waar weldra een belangrijke voorverkiezing zou plaatsvinden. Indien het uitje inderdaad niet politiek bedoeld was, zoals Sanders beweerde, dan is het een bijzonder hypocriete manier om het geld van donaties - uitsluitend bedoeld voor zijn politieke campagne - te spenderen[120]. Dit weerhield Sanders er niet van om zijn supporters een e-mail te sturen, met (weerom) de vraag om een donatie onder het mom van de misleidende bewering dat hij de nominatie kon winnen zonder New York te winnen, zolang hij maar genoeg kiesmannen won. 

Zijn uitje naar het Vaticaan ten spijt, verloor Sanders de voorverkiezingen van New York, wanneer Clinton een overwinning had met een grotere marge dan verwacht. Hierdoor kwam zijn verkiezingscampagne de facto ten einde, behalve dan in de waanwereld van Sanders zelf - en die van zijn trouwe supporters uiteraard. In lijn met zijn gedachtengoed, dat vaak rechtlijnig tegenover de realiteit staat, kondigde Sanders immers aan zijn strijd te zullen voortzetten - desnoods tot het bittere einde op de Democratische Nationale Conventie (DNC) in juni 2016[121]. Sanders had op dit punt de eenheid van de partij kunnen bewaren door zichzelf gewonnen te geven; Clinton heeft in 2008 dan wel langer gewacht om zich gewonnen te geven aan Obama, maar Obama's voorsprong op haar was toen ook veel kleiner dan Clinton's voorsprong in 2016 op Sanders - een voorsprong die inmiddels zowaar niet meer in te halen was.

De aanhangers van Sanders argumenteerden dat hun man beter in staat zou zijn om de Republikeinse tegenhanger Donald Trump te verslaan tijdens de verkiezingen van november 2016. Hun standpunt werd gebaseerd op peilingen waaruit moest blijken dat Sanders meer kans had dan Clinton om de verkiezingen te winnen[122][123], maar in de realiteit hebben zulke vroege peilingen weinig tot geen waarde[124]. Aanhangers van Sanders vergeten maar al te makkelijk dat hun kandidaat meer gemeenschappelijk heeft met Trump dan ze zouden willen toegeven[125]. Beiden beweren anti-establishment te zijn en grootse, ongeziene plannen voor Amerika te hebben - en toch kan geen van beide uitleggen hoe ze dat precies zouden verwezenlijken.

Zowel Sanders als Trump waren bij de aanvang van de voorverkiezingen van 2016 nog maar sinds relatief recent lid van hun respectieve partij, en beiden beweerden dat de resultaten van de voorverkiezingen vervalst waren telkens als ze een staat hadden verloren. En geen van beide heeft zijn belastingsaangifte openbaar gemaakt. Beiden zijn tegenstanders van vrijhandelsakkoorden zoals NAFTA, en beweren dat hier Amerikaanse jobs verloren door zijn gegaan[126], terwijl het tegendeel waar is[127] en het verlies van jobs naar lageloonlanden is het gevolg van tal van andere factoren.

Oorlog tegen de DNC en tegen de realiteitEdit

Sanders beloofde dat hij de nominatie van Clinton zou aanvechten op de DNC door het systeem van kiesmannen en super-kiesmannen (superdelegates) in vraag te stellen. Dit is opmerkelijk, aangezien Sanders immers akkoord moet gegaan zijn met het systeem van de Democratische voorverkiezingen toen hij bereid was zich binnen die partij kandidaat te stellen. Volgens dit systeem worden de gewone delegates immers proportioneel verdeeld, terwijl superdelegates vrij zijn om te kiezen welke kandidaat ze willen steunen. Sanders beschreef de superdelegates als "ondemocratisch" en ijverde voor hun afschaffing, maar niettemin verwachtte hij toch dat diezelfde superdelegates, die voor Clinton hebben gekozen, vooralsnog zouden overstappen naar hem. Hij aasde dan vooral op de superdelegates van staten waar hij in gewonnen had, ondanks het feit dat zelfs de gewone delegates proportioneel verdeeld worden zonder een "winner takes all"-systeem. Het democratische bestel, als een reflectie van de wil van het volk, was Sanders duidelijk enkel maar genegen wanneer het in zijn voordeel was.

De arrogante houding van Sanders tegenover de superdelegates, die hij enerzijds verbaal aanviel en anderzijds het hof maakte, heeft hem weinig resultaat opgeleverd in zijn strijd tegen Clinton. Uiteindelijk zijn er zelfs superdelegates overgestapt van Sanders naar Clinton[128]. Wat Sanders niet vertelde aan zijn supporters was dat de Democratische superdelegates gewoonlijk kiezen voor de kandidaat met de meeste gewone delegates, aangezien hun stem pas definitief wordt uitgebracht op de DNC[129]. Tevens is het niet zo verbazend dat de partijleiding en de superdelegates niet allemaal unaniem achter Sanders schaarden: in tegenstelling tot Clinton was hij immers geen langdurig lid van de partij. Er is dus geen sprake van een complot tegen Sanders, en indien hij meer gewone delegates had gewonnen dan Clinton was de kans vooralsnog groot dat de superdelegates ook voor hem hadden gekozen. Opmerkelijk is dat Sanders de superdelegates die hem wél steunden nochtans nooit de deur heeft gewezen.

Sanders was de voorverkiezingen aan het verliezen, en zijn aanval op het systeem van de superdelegates was louter een vergeefse poging om die realiteit niet te moeten inzien. Nog gekker was dat Sanders suggereerde dat de voorkeur van de superdelegates voor Clinton betekende dat niet zij, maar net hij hij beter in staat zou zijn The Establishment™ aan te pakken. Het idee dat zij misschien een betere kandidaat voor het presidentschap kon zijn kwam gewoon niet bij hem op[130]. Sanders ijverde ook voor de afschaffing van caucus-voorverkiezingen, omdat deze ondemocratisch waren. Dit was in principe een gerechtvaardigd argument, aangezien er bij een caucus geen democratische verkiezing wordt gehouden, maar wanneer Sanders vervolgens als winnaar uit de bus kwam na een caucus was er plots even geen kritiek op het ondemocratische systeem ervan. Sanders wist zelfs een groot deel van de caucus-voorverkiezingen te winnen, wellicht enkel en alleen omdat de aanhangers van Sanders wat harder kunnen roepen dan die van Clinton. Ook ijverde hij voor het openstellen van alle voorverkiezingen, wat wil zeggen dat ook niet-Democraten hun stem zouden kunnen uitbrengen - met de mogelijkheid dat ook Republikeinen stemmen om zo de meest gevreesde kandidaat al op voorhand uit te schakelen[131]. Dus niet bepaald democratisch op partijniveau, maar het waren toevallig wel de voorverkiezingen waar hij meer winst kon boeken.

Tumult van Nevada voorverkiezingenEdit

In mei 2016 vond de Nevada Democratic Convention plaats. De aanhangers van Sanders konden het niet kroppen dat Clinton, die een steeds grotere voorsprong op Sanders kreeg, ook Nevada had gewonnen met 52,6% en dus ook met een meerderheid van delegates. De fanatieke supporters van Sanders probeerden vooralsnog om delegates te winnen voor hun demigod, op basis van een complottheorie dat 64 potentiële delegates van Sanders geweigerd waren. Wanneer deze onzinnige aantijging mislukte, besloten ze om te grijpen naar intimidatie en bedreigingen[132]. Aanvankelijk wisten ze niet beter dan "boe" te roepen tegen senator Barbara Boxer, waarop zij zei: "blijf maar boe roepen en boe jezelf weg uit deze verkiezingen"[133]. Dat is precies wat ze gedaan hebben, en wanneer de situatie steeds gevaarlijker werd, besloot men de conventie te schorsen omwille van veiligheidsredenen[134].

De agressieve houding van de fanatieke achterban van Sanders liet het hier niet bij. Nadat ze het hoofdkwartier van de Democratic Party in Nevada hadden gevandaliseerd, vonden ze niet beter dan het thuis- en werkadres te publiceren van voorzitster Roberta Lange, alsook haar e-mailadres en mobiele telefoonnummer. Lange werd vervolgens het slachtoffer van talloze kwalijke telefonische oproepen en sms-berichten, waarbij haar leven en dat van haar familie werd bedreigd. Er werd ook gedreigd om het restaurant, waar Lange tewerkgesteld is, te overrompelen met zodanig veel telefonische oproepen dat ze hun telefoontoestel zouden moeten uitschakelen[135][136]. Hierop besloot de Nevada Democratic Party dat het te erg uit de hand was gelopen, en besloot men om klacht in te dienen tegen de campagne van Sanders omwille van aanstoken van geweld en het toelaten van paranoïde fantasieën over fraude en diefstal van delegates in zijn kamp.

Sanders deed aanvankelijk helemaal niets met de klacht aan zijn adres, en liet zijn fanatieke supporters hun gang gaan. Wanneer hij tijdens een persconferentie werd geconfronteerd met een vraag hierover, ging hij gewoon weg terwijl men de vraag zelfs nog maar aan het stellen was[137]. Na nog enkele dagen te hebben gewacht, besloot Sanders eindelijk het kwalijke gedrag te veroordelen, om dan vervolgens de ongegronde beschuldiging te uiten dat het kamp van Clinton begonnen was met het aanstoken[138]. Meer nog, hij vervoegde de paranoïde standpunten van zijn meest fanatieke supporters met te stellen dat de conventie in Nevada van hem "gestolen" was en dat de procedure niet correct was opgevolgd - wat volslagen onzin was[139]. Zelfs zijn eigen campagneleiders gooiden Sanders voor de haaien en gaven toe dat ze hierdoor alles vernietigden wat ze voordien hadden opgebouwd, enkel en alleen omdat Sanders absoluut een paar delegates wou winnen in een staat waar hij verloren had[140].

De nederlaag van Sanders Edit

Hoewel het in mei 2016 overduidelijk werd dat Sanders op geen enkele manier Clinton nog kon inhalen[141], weigerde hij de handdoek in de ring te gooien. Door deze weigering om de realiteit onder ogen te zien en zich terug te trekken uit de voorverkiezingen, creëerde Sanders een sterke verdeeldheid in de partij, die zodoende werd verzwakt in de schaduw van haar tegenstander Donald Trump. Hij was zelfs bereid om in debat te gaan met de Republikeinse presidentskandidaat Donald Trump, alsof hij zelf al genomineerd was[142]. Pas als het te laat was, merkte hij dat hij was getrolld door Trump, die vervolgens aankondigde niet met Sanders in te willen debat te willen gaan omdat hij slechts achter Clinton aan holde in de voorverkiezingen[143]

Tijdens zijn campagne werd Sanders bekritiseerd door de holebi-gemeenschap omdat zijn programma van de voorverkiezingen van 2016 geen vermelding maakte van de strijd tegen HIV. Hierdoor besloot hij op het laatste nippertje om dit alsnog op te nemen in zijn programma. Kort voor de Democratische voorverkiezingen van Californië in juni had hij een ontmoeting gepland met AIDS-activisten, maar had deze vooralsnog abrupt geannuleerd[144]. Onder druk liet hij de ontmoeting vooralsnog plaatsvinden, waarna hij een persbericht lanceerde waarin hij zei dat de activisten hem steunden in de ontwikkeling van PrEP, een controversieel medicijn tegen HIV. Nochtans waren de activisten tegenstanders van dit medicijn, wat ze tijdens de ontmoeting ook hadden duidelijk gemaakt aan Sanders[145]. De activisten beschuldigden Sanders ervan te hebben gelogen en de ontmoeting slechts te hebben misbruikt om zijn kansen op een overwinning in Californië te verhogen[146]. De campagne van Sanders reageerde hierop met te stellen dat de activisten aanhangers waren van "Big Pharma"[147] - waarmee het aluhoedjes-gehalte meteen duidelijk werd.

Op 7 juni 2016 vonden de laatste grote en dus meest doorslaggevende Democratische voorverkiezingen plaats, en maakte de laatste hoop voor een nominatie van Sanders met de grond gelijk. Sanders won in North Dakota en Montana, maar verloor alle andere staten, met zelfs erg grote nederlagen in Californië en New Jersey. Vervolgens werd de houding van Sanders steeds meer die van een kind dat met zijn voeten op de grond stampt omdat hij zijn zin niet krijgt[148]. Opnieuw bleef hij volhouden dat hij nog kon winnen, en weigerde hij uit de race te stappen[149][150]. Sanders bleef donaties vragen van zijn supporters (ondanks het feit dat veel van supporters tot de lagere bevolkingsklasse behoorden en wellicht niet veel geld konden missen), en drong er tegelijk op aan dat Clinton zijn agendapunten moest adopteren. Meer nog, Sanders eiste dat als Clinton tot president wordt verkozen, hij zeggenschap moest krijgen over wie er in haar kabinet zal zetelen[151]. Het lijkt wel erg verregaand wanneer de eerste vrouwelijke presidentskandidate in de Amerikaanse geschiedenis de les gespeld krijgt door een oude, blanke man die ze nochtans net verslagen heeft.

Sanders weigerde zijn strijd tegen Clinton te staken, in de hoop dat ze zou worden aangeklaagd voor het gebruik van een privé-emailadres terwijl ze Minister van Buitenlandse Zaken was onder Obama. Die aanklacht is er natuurlijk nooit gekomen. Zelfs de bondgenoten van Sanders drongen er op aan dat hij uit de race zou stappen, maar konden hem de realiteit niet doen inzien[152]. Zelfs niet wanneer hij een privégesprek had met Obama zelf, waarna de zittende president openlijk zijn steun voor Clinton uitsprak[153]. Bij zijn terugkeer in de Senaat werd Sanders dan ook niet van harte verwelkomd, maar wel uitgejauwd omwille van zijn weigering om Clinton te steunen[154]. Intussen bleef hij wel donaties ontvangen die goedgelovige mensen bleven storten voor een campagne die er geen meer was. Ook zij die beter wisten betaalden indirect mee voor de campagne van Sanders, want zolang hij die niet staakte kreeg hij een beveiligingsescorte van de Secret Service, wat de Amerikaanse belastingbetalers zo'n $38.000 USD per jaar kostte[155][156].

Pas in juli 2016, wanneer Sanders merkte dat zijn invloed zowat volledig verwaterd was (en de FBI had aangekondigd Clinton niet te zullen vervolgen voor haar gebruik van een privéserver voor e-mails toen ze minister was[157]), besloot hij om officieel zijn steun aan Clinton te geven en zijn campagne tegen haar definitief op te bergen[158]. Hiermee beschaamde hij nochtans het vertrouwen van zijn aanhangers, die hij om donaties had gevraagd met de belofte te zullen blijven vechten voor de nominatie tot op de DNC, wat hij dus niet langer van plan was te doen[159].

Indien het Sanders was gelukt om in het Witte Huis te geraken, zou hij de oudste president in de Amerikaanse geschiedenis geweest zijn met een leeftijd van 75 jaar. Anderzijds zouden ook Clinton (69) en Trump (70) de oudste president zijn bij hun aantreden, al is Sanders toch een stuk ouder en zou hij na eventueel twee termijnen reeds 83 zijn. Hoewel hij in 2016 nog steeds in goede gezondheid verkeerde, had in geval van nominatie een goede keuze voor een vicepresidentskandidaat belangrijk geweest. Maar als die keuze moet berusten op het idee dat Sanders wellicht zou overlijden tijdens zijn eerste termijn, was het dan niet meer zinvol dat de vicepresidentskandidaat zich zelf voor presidentskandidaat zou stellen in plaats van Sanders?

WikiLeaksEdit

Zie hoofdartikel: WikiLeaks

Sommigen zouden stellen dat Sanders steun kreeg vanuit de hoek van WikiLeaks en diens oprichter, Julian Assange, die sterk gekant was tegen Clinton. Op 22 juli 2016 publiceerde WikiLeaks immers zo'n 20.000 emails die ze gehackt hadden van de Democratische Partij[160]. Het was hierbij niet de bedoeling om Sanders alsnog genomineerd te krijgen bij de Democratische voorverkiezingen, omdat de conventie enkele dagen later reeds van start ging en de nominatie van Clinton stond niet meer in twijfel. Indien dat de bedoeling was geweest, had Assange de gelekte emails al eerder kunnen publiceren. Het was daarentegen wél de bedoeling om de overwinningskansen van Clinton tegenover Trump te verzwakken[161], en dit in combinatie met nepnieuws verspreid door Rusland om de goedgelovige Sanders-aanhangers verder af te zetten tegen Clinton[162].

De gelekte emails waren nooit bedoeld om openbaar te worden gepubliceerd, en waren dus niet bepaald geschreven in een taal van politieke correctheid. Gezien de agressieve en onrealistische campagne die Sanders had gevoerd, was het niet te verbazen dat sommige Democraten wat stoom moesten aflaten onder elkaar. Het feit dat ze Clinton erkenden als de winnaar van de voorverkiezingen, ook al moest dit toen nog bezegeld worden op de conventie, is evenmin verbazingwekkend, aangezien er geen manier was waarop Sanders nog kon winnen en dat enkel Sanders die realiteit nog niet onder ogen wou zien. De gelekte emails werden vervolgens uit de context getrokken, zodat het leek alsof dit "bewijs" was van stembusfraude[163], en dat de Democratische Partij en/of Clinton een complot hadden gesmeed met de media tegen Sanders[164]

Bernie Bros, BernieBots en andere Sanders-aanhangersEdit

De aanhangers van Sanders, meer bepaald de harde en geradicaliseerde achterban, worden soms ook "Bernie Bros" genoemd. Deze term werd voor het eerst gebruikt in een artikel van The Atlantic op 17 oktober 2015[165]. Deze term werd oorspronkelijk gedefinieerd als zijnde een fenomeen waarin sommige jonge, blanke en progressieve mannen probeerden hun vrienden op sociale media te overhalen om Sanders te steunen. Terwijl de ideeën van Sanders op zich al indruisen tegen de realiteit, zijn die van zijn aanhangers zo mogelijk nóg gekker. Zijn harde achterban beloofde nooit te zullen stemmen op Hillary Clinton, wat in de praktijk op hetzelfde neerkomt als een stem voor Trump, zelfs al stemmen ze op een derde partij of op niemand.

Het is wellicht deze radicale toon, die enkel maar extremer werd naarmate het verlies van Sanders in de voorverkiezingen duidelijker werd in mei 2016, waardoor andere media, zoals USA Today de Bernie Bros begonnen omschrijven als "de stoottroepen van Sanders' online leger, digitale schurken die de campagne van Sanders in verlegenheid brengen"[166]. De Wall Street Journal en Los Angeles Times beschreven de Bernie Bros als internet trollen die het gemunt hebben op aanhangers van Clinton[167][168]. De aanvallen van deze "Bernie Bros" op Clinton's aanhangers speelden zich voornamelijk af op het internet, zoals op sociale media als Twitter en Facebook[169], en was dus wel degelijk reëel aanwezig, al bleek uit een onderzoek dat de aanwezigheid van trollen in de aanhang van Trump nog veel groter was[170].

US Uncut, een fanatieke extreemlinkse nepnieuws- en clickbait-website, beweerde dan weer dat Bernie Bros slechts een "mythe" zijn, ondanks het bewezen feit dat ze wel degelijk bestaan. Meer nog, de website beweerde dat de term een poging was om de steun van vrouwen en gekleurden voor Sanders onzichtbaar te maken, als één van de oudste vormen van "geweld" door "blanke mensen met privileges"[171] - wat op zich minstens zo stigmatiserend is. Het is niet ondenkbaar dat de "Bernie Bros" - en andere fanatieke aanhangers van Sanders - effectief ook aanhangers waren van US Uncut. De realiteit van de Bernie Bros, hoewel aldus grotendeels beperkt tot het internet, zorgde er niettemin voor dat Sanders zich genoodzaakt zag om deze fanatici te bekritiseren omwille van hun seksistische aanvallen tegen Clinton, en zich openlijk van hen te distantiëren[172]. Hoewel de meeste activiteiten van de Bernie Bros online plaats vonden, waren ze soms ook lokaal actief zoals het geval was bij de Nevada Conventie - en waar Sanders zich echter zo goed als niet van heeft gedistantieerd.

Bernieorbust.jpg

Een trotse "Bernie or Bust"-supporter, want waarom zou je de realiteit een leuke fantasie laten bederven?

De Bernie Bros worden soms ook wel eens BernieBots genoemd[173]. Dit is een variant op het oudere fenomeen van de "PaulBots", aanhangers van de Republikeinse libertariër Ron Paul, die kan worden beschouwd als de rechtse versie van Sanders. Net zoals Sanders werd Paul eveneens beschouwd als een held door complotdenkers omwille van o.a. zijn steun aan kwakzalverij. De BernieBots, net zoals de PaulBots voorheen, schuimden het internet af om iedereen aan te vallen die niet akkoord ging met Sanders en zijn socialistische ideeën, in een poging om de illusie te creëren dat zowat de hele wereld zit te wachten op Sanders als hun verlosser. Deze BernieBots verwezen naar zichzelf liever met de vrij agressieve titel "Bernie or Bust", de naam van een groep aanhangers van Sanders die in geen opzicht bereid zijn een compromis te sluiten, en iedereen - vooral Clinton - als de duivel beschouwen terwijl Sanders eerder als een demigod wordt behandeld. Bij een aantal onder hen is het gedachtengoed nog radicaler dan dat van Sanders zelf, hoewel een groot deel van deze aanhangers eigenlijk totaal geen idee had waarover het ging en louter wat populistische slogans herhaalde. 

Wanneer het uiteindelijk dan toch was doorgedrongen dat Sanders niet zou worden genomineerd als presidentskandidaat, was een gedeelte van zijn aanhangers bereid om te stemmen op Donald Trump in een poging om Clinton te verslaan[174]. Anderen werden dan weer bereid gevonden om te stemmen voor de presidentskandidaat van de Green Party, Jill Stein, die bekend staat voor haar aanhang van pseudowetenschap omtrent vaccinaties, GMOkernenergie en wifi-straling[175]. Gezien de Green Party geen belangrijke rol speelt in de Amerikaanse politiek, staat een stem voor Jill Stein gelijk met een stem voor Trump. De invloed van Sanders is na de DNC (en voor een stuk ook al voor de DNC[176]) gestaag beginnen afnemen, met steeds meer van zijn aanhangers die bereid bevonden werden om te stemmen op Clinton[177][178]. Er bleef dus niet veel over van de 25%[179] tot 33%[180] van de Bernie or Bust-aanhangers die hadden gezworen nooit op Clinton te stemmen, net zoals in 2008 maar liefst 40% van de supporters van Clinton hadden gezegd niet te zullen stemmen op Obama, en dat uiteindelijk toch gedaan hebben[181]. Reeds in juni bleek dat 13% van de supporters van Sanders helemaal niet zou gaan stemmen als Sanders niet genomineerd werd, 11% zou stemmen voor Jill Stein, 15% voor Gary Johnson van de Libertarian Party, en maar liefst 41% voor Clinton. Slechts 7% zou overlopen naar Trump[182]. Een maand later, eind juli, bleek dat zelfs 90% van de kern van de supporters van Sanders bereid was om te stemmen voor Clinton[183]

Na de voorverkiezingenEdit

Nadat Sanders na enkele maanden eindelijk de realiteit begreep dat hij de voorverkiezingen verloren had, en zijn steun voor Clinton had uitgesproken, was zijn rol helemaal uitgespeeld. Hoewel hij bleef praten over zijn "revolutie", die nooit eens begonnen is, steunde hij Clinton in haar campagne tegen Donald Trump, en was het gevaar voor het rampzalig beleid van een socialistische president helemaal geweken. Sanders heeft niettemin weinig moeite gedaan om campagne te voeren voor Clinton, of zijn aanhangers te overtuigen haar te steunen, wat mogelijk heeft bijgedragen tot de overwinning van Trump. De zelfverklaarde socialist, die steeds heeft afgegeven op miljonairs maar zelf bijna nooit een job in de privésector heeft gehad, kocht bijgevolg een huis van maar liefst $600.000 USD op Vermont's Champlain Islands. Dit was bovendien zijn derde huis, de andere twee staan in Washington DC en in Burlington, Vermont[184]

Na de verkiezingsoverwinning van Trump kondigde Sanders aan bereid te zijn om met hem samen te werken omdat ze allebei tegenstanders zijn van The Establishment™. Sanders gelooft hierbij schijnbaar dat Trump bereid is zich in te zetten voor de lagere klasses van de bevolking, die het "beu zijn dat de miljardairs geen belastingen betalen". Opmerkelijk hierbij is dat hij bereid is om net die president te helpen die zélf tot zulke groep van miljardairs behoort, en die - net zoals Sanders zelf - weigerde zijn belastingsaangifte openbaar te maken. Het meest hilarische van dit alles is dat Sanders er schijnbaar van overtuigd is dat Trump zich daadwerkelijk wil inzetten voor het arme gedeelte van de Amerikaanse bevolking[185].

Tijdens een interview in januari 2017, kort voor de eedaflegging van Trump als president, herhaalde Sanders opnieuw zijn waanideeën. Hij stelde dat hij "niemand demoniseert", om dan vervolgens onmiddelijk iedereen die rijk is te demoniseren. In tegenstelling tot sommige uitspraken over Trump, die hij aanprees als een man die "het Republikeinse Establishment™ en het Democratische Establishment™ versloeg, alsook het Media Establishment™, en hierdoor iets "buitengewoon heeft gedaan". Hij stelde eveneens opnieuw dat hij bereid was om samen te werken met Trump, alsook met eenieder die "de Amerikaanse bedrijven zegt dat ze verder moeten kijken dan winstbejag"[186]. Het ontgaat hem blijkbaar dat dit compleet haaks staat op Trump, die net een kabinet heeft gevormd bestaande uit voornamelijk mensen uit diezelfde bedrijfswereld. Maar Sanders weigerde te zeggen dat hij tegen de nominaties van Trump's cabinet zou stemmen. Hypocrisie troef.

Ook nadien gaf Sanders zijn steun aan Trump op de meest onwaarschijnlijke vlakken. Zo stelde hij dat Trump goed bezig was met Noord Korea uit te dagen te bedreigen te "modereren" om hun nucleair arsenaal af te bouwen[187]. Dit zou, volgens Sanders, een nucleaire oorlog moeten voorkomen, maar houdt geen rekening met het feit dat de agressieve en arrogante houding van Trump, tegenover de al even agressieve en arrogante dictator van Noord Korea, net tot een nucleaire oorlog zou kunnen leiden.

PseudowetenschapEdit

Sanders erkent het probleem van klimaatopwarming, in tegenstelling tot de Republikeinse presidentskandidaat Donald Trump, en erkent de wetenschap en veiligheid van vaccins, in tegenstelling tot (opnieuw) Trump en ook Jill Stein, de presidentskandidaat van de Green Party in 2016. Anderzijds zijn een aantal andere standpunten van Sanders absoluut berust op pseudowetenschap, zoals die omtrent alternatieve geneeskunde, kernenergie en GMO. De vraag is, als een presidentskandidaat niet te vertrouwen is op sommige wetenschappelijke standpunten, laat staan de talloze standpunten in het geval van Sanders, is hij dan überhaupt wel betrouwbaar? 

KernenergieEdit

Hoewel Sanders het probleem van klimaatopwarming erkent, en ambitieuze plannen heeft verkondigd om dit probleem aan te pakken, is hij een tegenstander van kernenergie. Hij heeft een voorkeur voor zonne- en windenergie, die inderdaad een belangrijke factor kunnen spelen in de strijd tegen klimaatverandering en het terugdringen van CO2-uitstoot. Toch zijn deze energiebronnen te afhankelijk van omstandigheidsfactoren (voldoende zonlicht, voldoende wind, ...), waardoor kernenergie vooralsnog één van de belangrijkste energiebronnen blijft die permanent stroom kan leveren zonder een ernstige negatieve impact op het klimaat na te laten. Het feit dat Sanders aldus een tegenstander is van één van de meest belangrijke wetenschappelijke antwoorden op klimaatopwarming[188] maakt dat hij niet bepaald "progressief" is maar eerder dat hij zijn land terug naar het verleden wil katapulteren, met name naar de hippie-periode van de jaren '60 waar de angst voor nucleaire wapens reeds werd verward met nucleaire energie[189]

In 2011 stelde Sanders een moratorium voor wat betreft het uitvaardigen van licensies voor nieuwe kerncentrales, alsook voor het vernieuwen van licensies van bestaande kerncentrales[190]. Ook tijdens zijn verkiezingscampagne van 2016 hield hij zijn pseudowetenschappelijk standpunt omtrent kernenergie koppig aan. Hierdoor oogste hij de steun van een aantal milieuactivisten, wiens namen hij trots aankondigt op zijn website[191]. Onder hen zijn drie namen van de radicale organisatie Greenpeace, die gekend is om pseudowetenschap omtrent kernenergie en GMO te propaganderen, en de voorzitter van Friends of the Earth, eveneens een pseudowetenschappelijke organisatie tegen kernenergie. Opmerkelijk is dat Sanders tijdens de voorverkiezingen van 2016 had beloofd dat er geen jobs verloren zouden gaan in de koolmijnindustrie[192] - nochtans één van de grootste oorzaken van de klimaatverandering die hij zo hoog op het agenda heeft staan.

Eén van de voornaamste heikelpunten van kernenergie is het zogenaamde kernafval dat gedurende een bepaalde tijd moet worden gestockeerd. Ondanks zijn verzet tegen kerncentrales had Sanders er eind jaren 90 nochtans geen probleem mee om de kernafval van zijn eigen staat te laten dumpen nabij een kleine gemeenschap van Latino's en andere minderheden in Sierra Blanca, Texas, nabij de Mexicaanse grens. Activisten noemden het een vorm van "ecologisch racisme" om een gemeenschap van minderheden op te zadelen met de kernafval die de blanke bevolking in het noorden liever kwijt was. Het verdrag om deze dumpingsite te realiseren is er uiteindelijk niet gekomen, maar een andere site werd nadien wel geopend in Andrews Country, eveneens in Texas. Dit is indirect een bron van inkomsten voor Sanders gebleken, aangezien zijn vrouw Jane er tewerk gesteld is als "alternate commissioner" - erg toevallig, gezien Texas niet bepaald in de buurt van Vermont ligt[193].

GMO'sEdit

Op het eerste zicht lijkt het dat Sanders geen tegenstander is van GMO's, aangezien hij toegeeft dat ze in principe geheel veilig zijn. Zijn daden spreken zijn woorden echter geheel tegen, aangezien hij voorstander is van het labelen van GMO, een concept dat geheel onnodig is indien er geen veiligheidsrisico's zijn en enkel een prijsstijging tot gevolg heeft. Zo'n prijsstijging zou vooral nadelig zijn voor de lagere en middenklasse, de bevolkingsgroep die Sanders beweert net te willen helpen[194]. Blijkbaar is dit ondergeschikt aan zijn paranoide wantrouwen voor Monsanto, het bedrijf dat steeds opnieuw het mikpunt is van pseudowetenschappelijke anti-GMO-activisten en andere complotdenkers. Volgens Sanders is de wet die verplicht tot labelen van GMO een overwinning van het Amerikaanse volk op "bedrijfsbelangen" en "andere multi-nationals in de voedingsindustrie" zoals Monsanto[195] (het enige bedrijf dat bij naam genoemd wordt, wellicht omdat activisten geen andere namen kennen). 

Met deze standpunten trekt Sanders niet enkel de mensen aan met antikapitalistische sentimenten, maar ook de tegenstanders van GMO en andere wetenschap. Hij begrijpt niet, en zijn supporters nog minder, dat de wetenschappelijke census rond de veiligheid van GMO niets te maken heeft met Monsanto of de voedingsindustrie. Deze consensus is immers even breed als die van klimaatverandering, maar Sanders schijnt te denken dat hij zelf kan kiezen welke wetenschap hij wil steunen en welke hij wil verwerpen. GMO wordt nochtans onderworpen aan bijzonder strenge controles, en de veiligheid van de technologie werd uitvoerig onderzocht door een groot aantal wetenschappers, inclusief onafhankelijke wetenschappers. Toch verkiest Sanders om te geloven in een complottheorie en niet in wetenschap. 

Sanders stelde dat het logisch is om GMO te labelen in de Verenigde Staten, omdat het ook in 64 andere landen verplicht is[196]. Dit is een argumentum ad populum drogreden; homoseksualiteit is verboden in bijna 100 landen, maakt dit het rechtvaardig om ook homoseksualiteit te verbieden? Weerom kiest Sanders ervoor om handmatig stukjes realiteit te aanvaarden, en andere te verwerpen, wellicht gebaseerd op wat hem het meeste stemmen oplevert om zijn politieke carrière verder te zetten - betaald worden met Amerikaans belastingsgeld is immers het enige wat hij ooit heeft gekend. Sanders kondigde op zijn website dan ook met trots aan dat zijn campagne van 2016 de steun kreeg van mensen van pseudowetenschappelijke organisaties zoals "Right to Know GMOs" en "GMO Free NJ"[197] - alsook van de radicale Greenpeace.

Alternatieve geneeskundeEdit

Wellicht één van de gevaarlijkste vormen van pseudowetenschap die Sanders aanhangt, is de kwakzalverij van de alternatieve geneeskunde. Zo hield hij in het verleden conferenties over "alternatieve gezondheid"[198], en promoot hij acupunctuur en traditionele Chinese geneeskunde[199] (wat noch traditioneel, noch geneeskunde is). Hij wordt in deze kwakzalverij gesteund door de vakbond van de National Nurses United, een Super PAC die grote bedragen heeft gedoneerd aan zijn verkiezingscampagne van 2016. Sanders ging nog een stap verder met een wetsvoorstel in 2001, dat staatsambtenaren toegang moest geven tot gezondheidsdiensten zoals massages en acupunctuur, met terugbetaling van de kosten - met het belastingsgeld van alle Amerikanen uiteraard. Gelukkig werd dit wetsvoorstel niet goedgekeurd[200]. In 2013 trachtte Sanders oorlogsveteranen toegang te geven tot alternatieve geneeskunde via hun ziekteverzekering, en fondsen vrij te maken voor verder onderzoek naar alternatieve geneesmiddelen. Ook deze gevaarlijke kwakzalverij werd gelukkig niet tot wet gestemd[201]

Verder houdt Sanders er enkele wel bijzonder vreemde ideeën op na: seksuele onderdrukking tijdens de opvoeding zou o.a. borstkanker veroorzaken bij vrouwen. De ideeën zijn wellicht afkomstig van zijn jeugdjaren, wanneer hij de boeken las van Wilhelm Reich over seksuele bevrijding en de pseudowetenschap Marxisme. Deze stelde dat je kanker kon krijgen door te weinig seks te hebben. Meer algemeen gelooft Sanders dat kanker psychosomatisch wordt veroorzaakt door "de maatschappij" - en dat zijn socialistische idealen voor een utopische maatschappij dus de oplossing zijn. Sanders beweert dat hij "voelt" dat mentale stress kanker veroorzaakt, maar "voelen" is natuurlijk helemaal geen wetenschappelijk bewijs, en het bewijs voor zijn beweringen is natuurlijk afwezig[202].

Anderzijds ijvert Sanders voor hoge taksen op (en soms zelfs het illegaal maken van) sigaretten - hoewel hij dan weer tegenstander is van hoge taksen op gesuikerde dranken omdat arme mensen dan meer moeten betalen[203]. Bovendien is Sanders een voorstander van de legalisering van cannabis, al beweert hij gelukkig nog niet niet dat het kanker zou genezen. Niettemin is het vrij absurd om hoge belastingen te willen heffen op tabak maar tegelijk cannabis legaal te willen maken, want hoewel tabak inderdaad meer kankerverwekkend is[204], is het roken van cannabis in even grote hoeveelheden evenmin gezond door de inname van de teer.

BronnenEdit

ReferentiesEdit

  1. https://www.yahoo.com/news/bernie-sanders-radical-past-how-the-vermont-230255076.html
  2. http://www.mrctv.org/blog/sanders-tweets-article-comparing-himself-pope
  3. http://www.sanders.senate.gov/newsroom/press-releases/sanders-statement-on-trump
  4. http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9804E2DB1030F932A15752C0A9619C8B63&pagewanted=all
  5. http://www.investors.com/politics/editorials/bernie-sanders-the-bum-who-wants-your-money/
  6. http://www.investors.com/politics/editorials/bernie-sanders-the-bum-who-wants-your-money/
  7. http://edition.cnn.com/2016/02/29/politics/bernie-sanders-own-words/index.html
  8. http://www.snopes.com/bernie-sanders-essay/
  9. http://www.bloomberg.com/politics/articles/2015-11-18/bernie-sanders-flirted-with-100-percent-marginal-tax-on-the-rich-maximum-wage
  10. http://www.politico.com/story/2016/02/bernie-sanders-cia-219451
  11. http://www.theatlantic.com/politics/archive/2016/02/bernie-sanders-foreign-policy/470019/
  12. https://www.theguardian.com/commentisfree/2006/nov/07/thecomandantewhobecameaca
  13. https://news.google.com/newspapers?id=p2MgAAAAIBAJ&sjid=MWYFAAAAIBAJ&pg=3401%2C2938874
  14. http://wafflesatnoon.com/bernie-sanders-bills-passed/
  15. https://www.washingtonpost.com/news/monkey-cage/wp/2016/04/07/hillary-clinton-was-a-more-effective-lawmaker-than-bernie-sanders/
  16. http://www.politico.com/story/2016/03/bernies-record-220508
  17. https://www.govtrack.us/congress/members/bernard_sanders/400357
  18. http://www.alternet.org/civil-liberties/bernie-sanders-was-full-gay-equality-40-years-ago
  19. http://www.sevendaysvt.com/OffMessage/archives/2015/06/30/32-years-before-scotus-decision-sanders-backed-gay-pride-march
  20. https://web.archive.org/web/20160122055127/http://www.hrc.org/elected-officials/profile/senate/92#.V8BJQ_mLSUk
  21. http://fusion.net/story/257051/bernie-sanders-human-rights-campaign-establishment/
  22. http://thehill.com/homenews/campaign/246370-sanders-i-was-ahead-of-the-curve-on-gay-rights
  23. http://www.nytimes.com/2015/11/28/us/politics/as-gay-rights-ally-bernie-sanders-wasnt-always-in-vanguard.html
  24. http://time.com/4089946/bernie-sanders-gay-marriage/
  25. https://votesmart.org/bill/votes/15579#.V8BK9vmLSUm
  26. http://www.ontheissues.org/Notebook/Note_10-HR1283.htm
  27. https://berniesanders.com/issues/racial-justice/
  28. http://www.joincampaignzero.org/#campaign
  29. http://www.theatlantic.com/politics/archive/2016/01/bernie-sanders-reparations/424602/
  30. https://www.congress.gov/bill/103rd-congress/house-bill/3355?q=%7B%22search%22%3A%5B%22HR+3355%22%5D%7D
  31. http://www.usatoday.com/story/news/politics/elections/2015/11/25/bernie-sanders-immigration-return-deported-immigrants/76371112/
  32. http://europe.newsweek.com/bernie-sanders-immigrants-silly-tribal-and-economically-illiterate-331016
  33. http://www.politico.com/story/2015/06/bernie-sanders-and-immigration-its-complicated-119190
  34. http://www.politifact.com/truth-o-meter/statements/2016/mar/10/hillary-clinton/hillary-clinton-says-bernie-sanders-supported-minu/
  35. https://www.govtrack.us/congress/votes/109-2006/h465
  36. https://www.congress.gov/bill/109th-congress/house-bill/6094
  37. https://www.texastribune.org/2016/02/28/Sanders-Nuclear-Waste-Votes-Divide-Texas-Activists/
  38. http://clerk.house.gov/evs/2003/roll089.xml
  39. http://clerk.house.gov/evs/2003/roll088.xml
  40. http://www.slate.com/articles/news_and_politics/politics/2016/05/bernie_sanders_electability_argument_is_still_a_myth.html
  41. https://www.documentcloud.org/documents/2157401-sanders-destructiveschools.html
  42. http://www.nytimes.com/2015/07/04/us/politics/bernie-sanderss-revolutionary-roots-were-nurtured-in-60s-vermont.html
  43. http://abcnews.go.com/Politics/bernie-sanders-applied-conscientious-objector-status-vietnam-campaign/story?id=33434041
  44. http://www.progressive.org/news/2013/09/184140/why-bernie-sanders-opposes-us-strike-syria
  45. http://www.politifact.com/truth-o-meter/statements/2015/dec/22/hillary-clinton/hillary-clinton-says-bernie-sanders-voted-get-rid-/
  46. http://www.alternet.org/election-2016/bernie-sanders-troubling-history-supporting-us-military-violence-abroad
  47. http://www.libertyunionparty.org/?page_id=363
  48. http://www.democracynow.org/2016/5/3/jeremy_scahill_clinton_is_legendary_hawk
  49. http://europe.newsweek.com/bernie-sanders-foreign-policydisappoint-devotees-421508
  50. http://www.cnbc.com/2016/07/12/why-bernie-sanders-is-backing-a-15-trillion-military-boondoggle.html
  51. http://www.bbc.com/news/magazine-35364868
  52. https://www.washingtonpost.com/politics/how-the-nra-helped-put-bernie-sanders-in-congress/2015/07/19/ed1be26c-2bfe-11e5-bd33-395c05608059_story.html
  53. http://www.politifact.com/truth-o-meter/statements/2015/jul/10/generation-forward-pac/did-bernie-sanders-vote-against-background-checks-/
  54. http://www.slate.com/articles/news_and_politics/jurisprudence/2015/05/bernie_sanders_on_guns_vermont_independent_voted_against_gun_control_for.html
  55. http://www.theguardian.com/us-news/2016/apr/14/sandy-hook-families-gunmakers-small-victory
  56. http://www.ontheissues.org/SenateVote/Party_2007-321.htm
  57. http://www.slate.com/articles/news_and_politics/jurisprudence/2015/05/bernie_sanders_on_guns_vermont_independent_voted_against_gun_control_for.html
  58. http://www.senate.gov/legislative/LIS/roll_call_lists/roll_call_vote_cfm.cfm?congress=111&session=1&vote=00145
  59. http://www.sanders.senate.gov/newsroom/press-releases/sanders-votes-for-background-checks-assault-weapons-ban
  60. http://www.sevendaysvt.com/vermont/bernie-one-note-in-second-term-sanders-stays-relentlessly-on-message/Content?oid=2243075
  61. http://news.stanford.edu/2014/11/14/donohue-guns-study-111414/
  62. http://www.slate.com/articles/news_and_politics/jurisprudence/2015/05/bernie_sanders_on_guns_vermont_independent_voted_against_gun_control_for.html
  63. http://www.nationalreview.com/corner/381136/vermont-safe-and-happy-and-armed-teeth-charles-c-w-cooke
  64. http://edition.cnn.com/2015/06/19/politics/bernie-sanders-guns-south-carolina-church-shooting/index.html
  65. http://www.slate.com/blogs/the_slatest/2015/10/13/bernie_sanders_on_guns_at_the_debate.html
  66. http://www.theatlantic.com/politics/archive/2016/02/sanderss-party-problem/460293/
  67. http://www.politico.com/magazine/story/2015/08/bernie-sanders-2016-democrats-121181
  68. https://www.thenation.com/article/bernie-sanders-talks-primary-challenge-obama-good-idea-our-democracy-and-democratic-part/
  69. http://www.cpusa.org/article/bernie-sanders-political-revolution/
  70. http://www.bbc.com/news/magazine-35364868
  71. http://www.msnbc.com/rachel-maddow-show/bernie-sanders-takes-risky-shot-the-establishment
  72. http://msmagazine.com/blog/2016/03/09/why-bernies-finger-wagging-matters/
  73. https://twitter.com/sensanders/status/451822778056847360
  74. http://time.com/4208933/democratic-debate-bernie-sanders-public-funding-campaign/
  75. http://www.wsj.com/articles/price-tag-of-bernie-sanders-proposals-18-trillion-1442271511
  76. http://www.vox.com/2016/1/17/10784528/bernie-sanders-single-payer-health-care
  77. http://www.nytimes.com/politics/first-draft/2016/02/17/liberal-economists-raise-more-concerns-about-bernie-sanderss-spending-plans/
  78. http://www.nytimes.com/2016/02/16/us/politics/left-leaning-economists-question-cost-of-bernie-sanderss-plans.html
  79. http://www.vox.com/2016/5/9/11640292/sanders-single-payer-urban-institute
  80. http://www.huffingtonpost.com/bob-cesca/the-five-nearly-impossible-challenges-for-bernie-sanders-and-his-supporters_b_7228314.html
  81. http://fortune.com/2015/10/14/bernie-sanders-spending/
  82. http://www.politico.com/story/2015/11/hillary-clinton-taxes-middle-class-bernie-sanders-215958
  83. http://www.huffingtonpost.com/entry/sanders-plan-economists_us_56c48e74e4b0b40245c886a5
  84. https://www.washingtonpost.com/news/wonk/wp/2016/02/25/bernie-sanderss-health-plan-is-actually-kind-of-a-train-wreck-for-the-poor/
  85. http://www.vox.com/policy-and-politics/2016/4/14/11421744/bernie-sanders-tax-revolution
  86. http://www.bbc.com/news/magazine-35364868
  87. http://www.politico.com/story/2015/10/bernie-sanders-hillary-clinton-attacks-2016-215167
  88. https://www.washingtonpost.com/news/post-politics/wp/2015/11/14/two-of-the-three-candidates-on-stage-focused-their-opening-statements-on-foreign-policy-and-then-there-was-bernie-sanders/
  89. http://edition.cnn.com/2016/02/11/politics/bernie-sanders-hillary-clinton-dreamer-support/index.html
  90. http://www.cpusa.org/article/bernie-sanders-political-revolution/
  91. http://www.snopes.com/bernie-sanders-flies-coach/
  92. http://www.nytimes.com/politics/first-draft/2015/10/15/bernie-sanders-has-fund-raiser-at-fancy-hollywood-home/
  93. http://edition.cnn.com/2015/11/18/politics/bernie-sanders-super-pac-nurses-union/index.html
  94. http://edition.cnn.com/2015/11/23/politics/bernie-sanders-super-pac-nurses/index.html
  95. http://edition.cnn.com/2015/11/23/politics/bernie-sanders-super-pac-nurses/index.html?sr=fbpol112315bernie-sanders-super-pac-nurses-union1029PMStoryLink&linkId=18994567
  96. http://www.politico.com/story/2016/01/bernie-sanders-super-pac-218478
  97. http://www.politico.com/story/2016/02/bernie-sanders-union-embezzle-campaign-consultant-218567
  98. http://fortune.com/2016/02/28/bernie-sanders-socialist-finances/
  99. http://www.cnbc.com/2010/12/14/Where-The-$200,000+-Crowd-Lives.html
  100. http://www.investors.com/politics/editorials/bernie-sanders-the-bum-who-wants-your-money/
  101. http://www.politifact.com/truth-o-meter/statements/2016/apr/06/bernie-s/bernie-sanders-has-released-few-tax-returns-compar/
  102. http://edition.cnn.com/videos/tv/2016/04/03/sanders-non-committal-on-tax-disclosure-my-wife-does-our-taxes.cnn
  103. https://www.washingtonpost.com/news/grade-point/wp/2016/05/16/vermont-college-that-bernie-sanderss-wife-once-led-is-closing/
  104. http://heatst.com/politics/breaking-burlington-college-closes-due-to-crushing-weight-of-debt-acquired-by-jane-sanders/
  105. https://www.texastribune.org/2016/02/28/Sanders-Nuclear-Waste-Votes-Divide-Texas-Activists/
  106. http://www.slate.com/articles/news_and_politics/jurisprudence/2015/05/bernie_sanders_on_guns_vermont_independent_voted_against_gun_control_for.html
  107. http://edition.cnn.com/2015/06/19/politics/bernie-sanders-guns-south-carolina-church-shooting/index.html
  108. http://www.slate.com/blogs/the_slatest/2015/10/13/bernie_sanders_on_guns_at_the_debate.html
  109. http://smartgunlaws.org/gun-laws/policy-areas/other-laws/gun-industry-immunity-statutes/
  110. http://www.huffingtonpost.com/entry/bernie-sanders-guns_us_56946081e4b09dbb4bac619b?5nfgk3xr=
  111. http://www.bbc.com/news/magazine-35364868
  112. http://www.nytimes.com/interactive/2016/us/elections/primary-calendar-and-results.html
  113. http://thehill.com/blogs/pundits-blog/presidential-campaign/247470-bernie-sanders-is-the-ron-paul-of-2016
  114. http://www.nytimes.com/politics/first-draft/2016/04/14/bernie-sanders-itinerary-in-rome-will-not-include-pope-francis-visit/
  115. http://www.politico.com/story/2016/04/bernie-sanders-roman-holiday-222048
  116. http://www.mrctv.org/blog/sanders-tweets-article-comparing-himself-pope
  117. http://abcnews.go.com/Politics/bernie-sanders-brings-family-trip-vatican/story?id=38416805
  118. https://www.yahoo.com/news/sanders-heads-vatican-says-trip-not-political-105810353.html
  119. http://www.politico.com/story/2016/04/bernie-sanders-roman-holiday-222048
  120. http://www.politico.com/story/2016/04/bernie-sanders-roman-holiday-222048
  121. http://abcnews.go.com/Politics/bernie-sanders-clinton-faces-contested-convention/story?id=38803835
  122. http://www.realclearpolitics.com/epolls/2016/president/us/general_election_trump_vs_sanders-5565.html
  123. http://www.realclearpolitics.com/epolls/2016/president/us/general_election_trump_vs_clinton-5491.html
  124. http://fivethirtyeight.com/features/a-year-out-ignore-general-election-polls/
  125. https://www.washingtonpost.com/news/the-fix/wp/2015/09/09/donald-trump-and-bernie-sanders-supporters-sure-sound-a-lot-alike/
  126. https://www.washingtonpost.com/news/monkey-cage/wp/2016/05/17/this-is-what-trump-and-sanders-get-wrong-about-free-trade/
  127. http://knowledge.wharton.upenn.edu/article/nafta-20-years-later-benefits-outweigh-costs/
  128. http://thehill.com/blogs/blog-briefing-room/news/280218-sanders-superdelegate-flips-to-clinton
  129. http://www.snopes.com/sanders-vs-clinton-delegate-count/
  130. http://www.politico.com/story/2015/11/bernie-sanders-hillary-clinton-endorsements-215636
  131. http://www.politico.com/story/2016/06/bernie-sanders-black-caucus-superdelegates-224502
  132. https://medium.com/@nvdems/the-facts-about-the-nevada-democratic-state-convention-on-saturday-106cc5db3d83#.gcriif943
  133. https://www.youtube.com/watch?v=87KnG4XLr5M
  134. https://www.washingtonpost.com/news/the-fix/wp/2016/05/17/nevada-democratic-party-accuses-bernie-sanders-campaign-of-inciting-violence/
  135. https://www.washingtonpost.com/news/the-fix/wp/2016/05/17/nevada-democratic-party-accuses-bernie-sanders-campaign-of-inciting-violence/
  136. https://www.ralstonreports.com/blog/nv-democrats-file-complaint-against-sanders-campaign-dnc
  137. https://twitter.com/mmurraypolitics/status/732588761423486976
  138. https://www.washingtonpost.com/news/the-fix/wp/2016/05/17/bernie-sanders-is-mad-as-hell-and-hes-not-going-to-take-it-anymore-at-least-in-nevada/
  139. http://www.politifact.com/nevada/statements/2016/may/18/jeff-weaver/allegations-fraud-and-misconduct-nevada-democratic/
  140. http://www.politico.com/story/2016/06/bernie-sanders-campaign-last-days-224041
  141. http://www.huffingtonpost.com/amy-fried/whatever-sanders-says-the_b_9821374.html
  142. http://www.politico.com/story/2016/05/trump-sanders-kimmel-debate-223594
  143. http://edition.cnn.com/2016/05/27/politics/trump-says-he-will-not-debate-sanders/
  144. http://www.housingworks.org/news-press/detail/press-release-bernies-broken-promise-sanders-meeting-with-hiv-aids-advocate/
  145. http://americablog.com/2016/05/aids-activists-blast-sanders-lying-meeting.html
  146. http://www.housingworks.org/news-press/detail/an-open-letter-to-sen.-sanders-challenging-the-characterization-of-meeting
  147. http://americablog.com/2016/05/sanders-attacks-top-aids-activist-partners-anti-prep-group.html
  148. http://www.vox.com/2016/6/8/11881130/bernie-sanders-politico
  149. http://edition.cnn.com/2016/06/08/politics/bernie-sanders-2016-election/
  150. http://www.reuters.com/article/us-usa-election-sanders-idUSKCN0Z126B
  151. http://edition.cnn.com/videos/tv/2016/05/23/2016-politics-donald-trump-hillary-clinton-bernie-sanders-martin-kucinich-lead-panel.cnn
  152. https://www.yahoo.com/news/sanders-allies-call-him-bow-000000481.html
  153. http://www.nytimes.com/2016/06/10/us/politics/bernie-sanders-obama-washington.html
  154. http://www.politico.com/story/2016/07/bernie-sanders-booed-house-democrats-225161
  155. http://www.slate.com/blogs/the_slatest/2016/06/19/sanders_refusal_to_end_campaign_costs_taxpayers_38_000_a_day.html
  156. https://www.washingtonpost.com/politics/an-expensive-reminder-that-sanders-still-hasnt-dropped-out-his-secret-service-detail/2016/06/19/a3f717c6-3555-11e6-8ff7-7b6c1998b7a0_story.html
  157. http://www.nbcnews.com/politics/hillary-clinton/fbi-recommends-no-criminal-charges-against-hillary-clinton-n603926
  158. http://www.nytimes.com/2016/07/13/us/politics/bernie-sanders-hillary-clinton.html
  159. http://www.nbcnews.com/politics/2016-election/bernie-sanders-rules-out-convention-floor-fights-platform-n608256
  160. http://abcnews.go.com/Politics/damaging-emails-dnc-wikileaks-dump/story?id=40852448
  161. http://web.archive.org/web/20140118130920/http://www.state.gov/secretary/20092013clinton/rm/2010/11/152078.htm
  162. http://www.huffingtonpost.com/entry/bernie-sanders-fake-news-russia_us_58c34d97e4b0ed71826cdb36
  163. https://www.thenation.com/article/what-the-leaked-e-mails-do-and-dont-tell-us-about-the-dnc-and-bernie-sanders/
  164. http://www.rollingstone.com/politics/features/bernie-or-bust-meet-the-emotional-sanders-supporters-booing-the-dnc-w430921
  165. http://www.theatlantic.com/politics/archive/2015/10/here-comes-the-berniebro-bernie-sanders/411070/
  166. http://www.usatoday.com/story/news/politics/elections/2016/05/12/hillary-clinton-bernie-sanders-social-media-supporters/84284322/
  167. http://blogs.wsj.com/washwire/2016/02/08/bernie-sanders-on-sexist-commenters-i-dont-want-that-support/
  168. http://www.latimes.com/nation/politics/la-na-bernie-sanders-supporters-20160415-story.html
  169. http://www.bbc.co.uk/news/blogs-trending-35422316
  170. https://www.washingtonpost.com/news/monkey-cage/wp/2016/02/24/these-6-charts-show-how-much-sexism-hillary-clinton-faces-on-twitter/
  171. http://usuncut.com/politics/bernie-bro-is-a-myth/
  172. http://www.washingtontimes.com/news/2016/feb/7/sanders-addresses-bernie-bros-says-he-doesnt-want-/
  173. http://www.thenation.com/article/why-im-supporting-hillary-clinton-with-joy-and-without-apologies/
  174. https://www.theguardian.com/us-news/2016/jul/13/sanders-supporters-vote-trump-clinton-stein
  175. http://www.sciencealert.com/us-presidential-candidate-jill-stein-thinks-wi-fi-is-a-threat-to-children-s-health
  176. http://www.nytimes.com/2016/03/02/us/politics/hillary-clinton-bernie-sanders.html
  177. https://www.theguardian.com/us-news/2016/jun/10/sanders-supporters-prefer-clinton-to-trump-exclusive-poll
  178. http://elections.huffingtonpost.com/pollster/2016-national-democratic-primary
  179. http://www.mcclatchydc.com/news/politics-government/election/article70202867.html
  180. Ook de onzinsite Salon.com deed mee: http://www.salon.com/2016/03/23/hear_this_sanders_supporters_you_dont_need_to_back_hillary_you_have_every_right_to_say_bernie_or_bust/
  181. http://www.politifact.com/truth-o-meter/statements/2016/apr/21/hillary-clinton/hillary-clinton-history-shows-win-bernie-sanders/
  182. https://www.theguardian.com/us-news/2016/jun/10/sanders-supporters-prefer-clinton-to-trump-exclusive-poll
  183. http://qz.com/742264/despite-the-bernie-or-bust-contingent-90-of-bernie-sanders-core-supporters-now-back-clinton/
  184. https://www.yahoo.com/celebrity/bernie-sanders-buys-third-home-161712135.html
  185. http://www.sanders.senate.gov/newsroom/press-releases/sanders-statement-on-trump
  186. http://edition.cnn.com/2017/01/09/politics/vermont-senator-bernie-sanders-most-memorable-lines-town-hall/index.html?sr=fbCNN011017vermont-senator-bernie-sanders-most-memorable-lines-town-hall0419AMVODtopVideo&linkId=33194247
  187. http://edition.cnn.com/2017/04/28/politics/bernie-sanders-north-korea-donald-trump-cnntv/index.html
  188. http://www.slate.com/blogs/the_slatest/2015/12/07/bernie_sanders_climate_plan_calls_for_end_to_nuclear_energy.html
  189. http://www.science20.com/jenny_splitter/bernie_sanders_isnt_proscience_and_neither_are_most_progressives-167253
  190. https://www.yahoo.com/news/us-sen-sanders-slow-down-nuclear-relicensing-20110321-083016-985.html
  191. http://environmentalistsforbernie.org/endorsements/
  192. http://www.nytimes.com/politics/first-draft/2016/05/05/bernie-sanders-pledges-to-keep-jobs-in-coal-mining-areas/
  193. https://www.texastribune.org/2016/02/28/Sanders-Nuclear-Waste-Votes-Divide-Texas-Activists/
  194. http://www.skepticalraptor.com/skepticalraptorblog.php/another-myth-labeling-gmo-foods-is-not-expensive/
  195. http://www.sanders.senate.gov/newsroom/press-releases/sanders-statement-on-gmo-labeling-legislation
  196. https://twitter.com/sensanders/status/722948473868390401
  197. http://environmentalistsforbernie.org/endorsements/
  198. http://www.sanders.senate.gov/newsroom/must-read/sanders-remarks-on-complementary-and-alternative-health-care
  199. http://www.burlingtonfreepress.com/story/news/politics/2015/05/18/bernie-sanders-veterans-health-care-uvm/27534441/
  200. https://www.govtrack.us/congress/bills/107/hr2086
  201. https://www.govtrack.us/congress/bills/113/s852
  202. http://time.com/4249034/bernie-sanders-alternative-medicine-cancer/
  203. http://www.politico.com/blogs/2016-dem-primary-live-updates-and-results/2016/04/bernie-sanders-cigarettes-222351
  204. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1277837/

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Around Wikia's network

Random Wiki