Wikia

HoaxWiki

Beroep op toeval

320pages on
this wiki
Add New Page
Talk0 Share

Beroep op toeval is een drogreden waarbij iets als toeval beschouwt terwijl dit niet het geval is, of dat iets als opzettelijk wordt beschouwd terwijl het net wel op toeval berust.

ConceptEdit

Een beroep op toeval is een drogreden die zich op twee manieren kan manifesteren:

  • Een gebeurtenis wordt toegeschreven aan toeval, terwijl er duidelijke aanwijzingen zijn dat dit een direct gevolg is van een andere gebeurtenis of actie[1].
  • Een gebeurtenis wordt beschouwd als een opzettelijke daad, terwijl er geen aanwijzingen zijn dat dit iets anders is dan louter toeval[2].

In het eerste geval wordt toeval gebruikt om eigen verantwoordelijkheid te kunnen ontlopen: als je op één jaar tijd al meer dan tien verkeersongevallen hebt gehad, zou je dit kunnen beschrijven als "toeval", terwijl dit statistisch gezien hoogstwaarschijnlijk geen toeval is maar eerder het gevolg van roekeloos rijgedrag. De drogreden kan zich ook manifesteren in positieve zin, als een beroep op geluk. Als iemand op één jaar tijd al bijzonder vaak de lotto heeft gewonnen (ook als het gaat om relatief kleine bedragen), kan dit te maken hebben met het feit dat hij heel vaak deelneemt aan de lotto waardoor zijn kansen om iets te winnen statistisch verhogen. Dit betekent niet dat het niet mogelijk is dat zaken geheel toevallig gebeuren.

In het tweede geval wordt toeval bij voorbaat van de hand gewezen terwijl er geen bewijs is om iets toe te schrijven aan opzet. Toevalligheden gebeuren elke dag in ons leven: we lopen een oude vriend tegen het lijf zonder dat we van elkaar wisten dat we in elkaars buurt waren, of we laten die nieuwe smartphone die we zonet gekocht hebben toevallig uit onze handen vallen. In voorkomend geval is het zelfs mogelijk dat bijzonder onwaarschijnlijke gebeurtenissen toch geheel toevallig gebeuren, want onwaarschijnlijk betekent niet onmogelijk. Stel dat een asteroide vlakbij de aarde passeert, en er net op dat moment vindt er een aardbeving plaats. Dit wil niet zeggen dat de aardbeving werd veroorzaakt door de asteroide, want er zijn elk jaar wel duizenden aardbevingen wat de kans vrij groot maakt dat de twee gebeurtenissen toevallig samen vallen, ook al lijkt dit onwaarschijnlijk. 

In de gedachtenwereld van de complotdenker bestaat toeval echter niet en is alles vanzelfsprekend opzettelijk en met elkaar verbonden op de één of andere manier. Hun conclusie luidt dan ook vaak: "Toeval? Ik dacht het niet!" terwijl ze in feite geen bewijs kunnen aanleveren dat een overduidelijk causaal verband moet aantonen. Ze maken hier gebruik van drogredenen zoals cum hoc ergo propter hoc, waarbij twee gebeurtenissen die toevallig tegelijk optreden worden beschouwd als oorzaak en gevolg, en post hoc ergo propter hoc, waarbij twee gebeurtenissen die toevallig net na elkaar optreden worden beschouwd als oorzaak en gevolg. In complottheorieën wordt zelfs de meest waarschijnlijke toevalligheid echter aangevoerd als ultiem bewijs: aan één kant van het Pentagongebouw zijn de ramen explosiebestendig gemaakt, en net daar crashte een vliegtuig op 9/11. Complotdenkers zullen dit beschouwen als té frappant om toeval te kunnen zijn, terwijl het gebouw in totaal vijf kanten heeft waardoor de kans 1/5de of 20% is, wat in principe vrij groot is.

VoorbeeldenEdit

Voorbeelden van vermeende toevallen die er geen zijn:

  • Ik ben al veel vaker gestraft geweest op school dan mijn klasgenoten, maar dat komt omdat we telkens betrapt worden als ik mee doe en anders bijna nooit.

Voorbeelden waarbij de toevalsfactor onterecht wordt verworpen:

  • Een politicus had een vlucht geboekt, en annuleert zijn reservatie op het laatste moment. Daarna stort het vliegtuig neer: was de politicus vooraf op de hoogte dat dit zou gebeuren? In werkelijkheid verplaatsen dagdagelijks tal van politici zich met het vliegtuig, en gebeuren er ook geregeld annulaties wanneer hun plannen op het laatste moment worden gewijzigd. Het is dus statistisch vrij waarschijnlijk dat als een vliegtuig neerstort, er wel minstens één politicus zal geweest zijn die zijn vlucht net ervoor had geannuleerd.
  • De Amerikaanse rechter Antonin Scalia nam het vliegtuig, dat vervolgens neerstortte. Scalia overleefde de crash niet. Volgens Donald Trump was had de crash opzettelijk plaats gevonden om de rechter te vermoorden en het om een ongeluk te doen lijken. Er lag immers een kussen op zijn hoofd, wat een "onwaarschijnlijke plaats" is voor een kussen om te liggen[3]. Deze complottheorie houdt geen rekening met het feit dat kussens naar alle kanten kunnen vliegen tijdens een crash. Het lijkt ook onwaarschijnlijk dat iemand de crash opzettelijk zou hebben veroorzaakt om het doelwit dan alsnog te verstikken met een kussen, en dit kussen daar vervolgens te laten liggen.

Zie ookEdit

BronnenEdit

ReferentiesEdit

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Around Wikia's network

Random Wiki