Wikia


Negatief bewijs is bewijs, of het verzoek om bewijs te leveren, voor iets dat niet bestaat. Het is een drogreden wanneer er wordt beweerd dat iets bestaat omdat het niet kan worden bewezen dat het niet bestaat. 

ConceptEdit

Negatief bewijs is, in de context van bewijslast, een drogreden omdat er wordt verzocht om bewijs te leveren voor iets dat niet bestaat. Er dient immers rekening te worden gehouden met de falsifieerbaarheid: om iets te kunnen bewijzen, moeten er niet enkel criteria worden vastgelegd waarmee kan worden bepaald wanneer iets definitief bewezen is, maar ook wanneer iets kan (en moet) worden verworpen. Met andere woorden, het moet mogelijk zijn om een bewering voor zowel waar als onwaar te bewijzen. Zo is de bewering "er bestaan alleen witte zwanen" falsifieerbaar, omdat het bestaan van zwarte zwanen kan worden aangetoond. De bewering "er bestaan geen groen en oranje-gestreepte zwanen" is niet falsifieerbaar, omdat je niet kan bewijzen dat ze niet bestaan[1]. Je kan enkel aantonen wat wel bestaat, en dus ligt de bewijslast niet vanzelfsprekend bij degene die een negatief bewijs zou moeten leveren.

Een voorbeeld uit de wereld van de complottheorieën is de bewering dat we allemaal in een soort van "virtuele matrix" zouden leven. Aanhangers van deze stelling beweren dat het menselijk ras inderdaad in The Matrix leeft en dat alles wat we rondom ons zien slechts een computersimulatie is. Er bestaat geen bewijs om die stelling definitief te weerleggen, en het is wellicht geheel onmogelijk om de stelling te weerleggen. Anderzijds is er ook geen bewijs om het bestaan van die stelling wél te bewijzen, en is er dus geen reden om aan te nemen dat het echt is. Als er onvoldoende bewijs is om het bestaan van iets te bewijzen, is er geen reden om de stelling te geloven, ook al is er evenmin bewijs van het tegendeel[2].

De drogreden van het negatieve bewijs kan ook worden aangetoond met Russell's Theepot, het principe dat stelt dat het bestaan van een God bewijsbaar moet zijn, en dat dit bewijs falsifieerbaar moet zijn. Als de bewering dat God bestaat niet onderhavig hoeft te zijn aan bewijslast, kan je eveneens beweren dat er een porseleinen theepot in een ellipsvormige baan rond de zon draait tussen Aarde en Mars, en dat niemand het tegendeel kan bewijzen omdat het object te klein is om zelfs met de sterkste telescopen waar te nemen. Degene die deze bewering doet zou het echter evenmin kunnen waarnemen, en zou zich moeten beroepen op onfalsifieerbare argumenten om zijn stelling te "bewijzen"). Varianten van de theepot zijn de Onzichtbare Roze Eenhoorn en het Vliegend Spaghettimonster[3].

Bij dit alles moet worden vermeld dat de stelling dat je een negatieve bewering niet kan bewijzen fout is. In een aantal gevallen is het wel degelijk mogelijk om de afwezigheid van iets te bewijzen. Zo kan immers elke bewering anders worden geformuleerd, gaande van "X is waar" tot "X is niet onwaar", waarbij dat laatste in principe een negatieve bewering is - maar als je de eerste kan bewijzen, is de tweede ook bewezen[4]. Dit is tevens ook van toepassing op tal van andere vlakken: als je auto nergens in de garage te zien is, betekent dit allicht dat hij niet in de garage staat. 

VoorbeeldenEdit

  • Als je niet gelooft dat God bestaat, bewijs dan maar eens dat hij niet bestaat!

Zie ookEdit

BronnenEdit

ReferentiesEdit

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Around Wikia's network

Random Wiki