Wikia


Pseudowetenschap.gif

Het verschil tussen wetenschap en pseudowetenschap.

Pseudowetenschap
is een ideologie of geloof dat zich probeert te legitimeren door een schijnbaar wetenschappelijk gehalte te profileren. In werkelijkheid faalt elke vorm van pseudowetenschap om aan de nodige criteria en standaarden van échte wetenschap te voldoen. Het vertrekpunt dat je kan gebruiken om pseudowetenschap te detecteren, is het standaardprincipe dat alles wat wordt beweerd zonder bewijs, kan worden verworpen zonder bewijs. Bovendien dienen alle buitengewone beweringen ook te kunnen worden onderbouwd met buitengewoon bewijs.

Aanhangers van pseudowetenschap, en vooral kwakzalvers, maken vaak gebruik van wetenschappelijke termen, maar ze maken geen oprecht gebruik van de échte wetenschappelijke werkmethode. Ze richten hun focus uitsluitend op de resultaten die ze wensen te behalen, en zullen de feitelijke resultaten van een onderzoek (als dat al op wetenschappelijke wijze werd uitgevoerd) onjuist interpreteren of zelfs gedeeltelijk negeren indien dit hun vooringenomenheid niet bevestigt.

Algemene pseudowetenschapEdit

Hieronder geven we een lijst van een aantal voorname niet-medische vormen van pseudowetenschap:

  • Aluhoedje, een hoofddeksel gemaakt van aluminiumfolie waarvan wordt beweerd dat het bepaalde schadelijke "straling" kan tegenhouden, en ook mind control kan voorkomen
  • Ancient Aliens (of "ancient astronauts"), het geloof dat buitenaardse wezens verantwoordelijk waren voor het ontstaan van onze beschaving en/of alle belangrijke uitvindingen voor ons hebben gedaan
  • Astrologie, het geloof dat de sterren en planeten zich om de één of andere reden bezig houden met jouw leven te beïnvloeden
  • Bermudadriehoek-mysteries, het geloof dat er onwaarschijnlijke natuurfenomenen, paranormale gebeurtenissen of ontmoetingen met aliens zouden plaatsvinden in de Bermuda Driehoek, en de talloze rampen of verdwijningen zouden veroorzaken[1] (in werkelijkheid zijn er niet meer verdwijningen of neerstortingen van vliegtuigen boven de Bermudadriehoek, en vaak zelfs minder dan op sommige andere plaatsen; de incidenten die er wel plaats vonden kunnen logisch worden verklaard[2][3])
  • Channeling, het geloof dat sommige mensen optreden als "kanaal" om berichten van andere (meestal overleden) mensen, van goden of van andere wezens te ontvangen
  • Cereologie, de vermeende "studie" naar graancirkels, vertrekkende vanuit het geloof dat ze enkel kunnen worden verklaard door UFO's of paranormale activiteiten
  • Chemtrails, het geloof dat contrails van vliegtuigen in staat zijn om ons (opzettelijk) te vergiftigen
  • Creationisme, het geloof dat de aarde en het universum werd geschapen door God in 7 dagen (en dat dinosaurussen nooit hebben bestaan)
  • Enneagram, een pseudopsychologie die een onderverdeling van negen mensentypes maakt
  • Feng Shui, het geloof dat je geluk wordt bepaald door je fysieke omgeving (de plaats van de gebouwen, je interieur) en dat de "doorstroming gebalanceerd dient te zijn"
  • Graancirkels, het geloof dat aliens zich bezighouden met het maken van geometrische cirkels in graanvelden
  • Holle aarde, het geloof dat de aarde vanbinnen helemaal hol is, of dat er holle gedeeltes zijn onder de aardkorst, waar dan (intelligent) leven zou zijn, soms zelfs in de vorm van mensachtige rassen.
  • Leylijnen, het geloof dat de aarde bezaaid is met onzichtbare of ondergrondse energielijnen
  • Marxisme, een politieke filosofie die de grondslag vormt voor het communisme en socialisme, en dat door diens stichter, Karl Marx, als "wetenschappelijk" werd geprofileerd. Er is echter geen wetenschappelijke onderbouwing voor de filosofie dat er vanzelf een utopia zal ontstaan als gevolg van de juiste opvoeding en materiële voorwaarden, en dat er een "nieuwe mens" zou ontstaan die vrij is van egoïstische slechte eigenschappen[4].
  • Neurolinguïstisch programmeren (NLP), een methode die voor training, coaching en communicatieverbetering zou dienen maar niets met neurolinguïstiek te maken heeft, en ook niet met eender welke andere wetenschap
  • Numerologie, het geloof dat toevallige cijfers op de één of andere manier ons leven beïnvloeden
  • Parapsychologie, de studie naar vermeende parapsychische vermogens en verschijnselen die niet door de natuurwetten en -krachten zouden kunnen worden verklaard (zoals telepathie, helderziendheid, psychokinese en reïncarnatie), alsook naar het vermeende leven na de dood. Deze studierichting heeft tot op heden nog nooit enig bewijs van paranormale vermogens opgeleverd[5][6], en er is een brede consensus over het feit dat dit louter een pseudowetenschap betreft[7][8][9][10][11].
  • Steinerscholen, scholen gebaseerd op een alternatieve opvoedingsfilosofie ontwikkeld door Rudolf Steiner, waarbij het kind wordt blootgesteld aan allerhande vormen van pseudowetenschap, kwakzalverij en andere onzin, en wordt geschoold op methoden die niet werkzaam zijn[12][13][14]
  • Subliminale advertenties, het geloof dat (advertentie)berichten op onbewuste wijze kunnen worden overgebracht, en een sterke invloed kunnen uitoefenen op het consumptiegedrag van de ontvanger. Er is geen bewijs dat subliminale perceptie een krachtig en langdurig effect kan uitoefenen op menselijk gedrag[15][16].
  • Ufologie, de vermeende studie omtrent onbekende vliegende voorwerpen die vanzelfsprekend bewijs zijn van allerhande soorten buitenaardse levensvormen
  • Volle maan-gekte, het geloof dat de volle maan (of eender welke andere maanstand) ook maar enige invloed heeft op ons lichaam of op onze geestelijke toestand
  • Waarzeggerij, waarbij men gebruik maakt van een glazen of kristallen bol, (tarot)kaarten, handlijnen, stenen, koffiedik of wat dan ook om informatie te vernemen over de toekomst
  • Wichelroedes, waarbij men denkt energetische leylijnen en andere ondergrondse dingen te kunnen opsporen[17]

Geneeskundige pseudowetenschapEdit

Hieronder geven we een lijst van een aantal voorname geneeskundige vormen van pseudowetenschap.

Aandoeningen Edit

  • Bioritme, het geloof dat de menselijke psychologie en het menselijk gedrag wordt beheerst door fysische, emotionele en intellectuele cycli van respectievelijk 22, 28 en 33 dagen. Hierdoor zou een persoon meer fouten maken op het moment dat zijn intellectuele cyclus op een minimum staat. Zulke bioritmes bestaan echter niet en vermeende bewijzen gaan niet verder dan de toevalsfactor[18][19][20][21].
  • Chronische Lyme, waarbij men gelooft dat de ziekte van lyme ondanks de nodige behandeling toch blijft aanslepen
  • Elektrohypersensitiviteit (EHS) of elektroallergie, een denkbeeldige ziekte die zou worden veroorzaakt door overgevoeligheid voor elektromagnetische stralingen[22]
  • Morgellons, een denkbeeldige ziekte waarbij men gelooft dat er beestjes onder de huid leven
  • Vaccinosis, ook wel "Chronische Vaccinziekte" genoemd, een fictieve ziekte waarvan vaccins de oorzaak zouden zijn.
  • Windturbinesyndroom, een fictief syndroom waarbij windturbines de oorzaak zouden zijn van een aantal symptomen zoals nervositeit, angst en versnelde hartslag[23].

Geneesmiddelen en -methoden Edit

De methoden hieronder kunnen eveneens worden aangemerkt als een vorm van kwakzalverij.

  • Acupunctuur, het geloof dat naalden in je lichaam je zouden kunnen genezen van een ziekte of aandoening (vergelijkbaar met voodoo)[24]
  • Aderlaten, een middeleeuwse barbaarse pseudowetenschap waarbij men gelooft (ja, het bestaat nog steeds![25]) dat iemand kan worden genezen door bloedverlies
  • Antroposofische geneeskunde, een vorm van vermeende alternatieve geneeskunde gesticht door Rudolf Steiner, waarbij men gelooft dat de mens uit vier lagen bestaat (fysieke lichaam, levenslichaam, ziel en geestelijke kern), die in "balans" moeten zijn voor een goede gezondheid. Dit zou gebeuren via "geneeskundige kruiden" (je moet iets hebben om te verkopen) die via potentiëring worden bereid, vergelijkbaar met homeopathie maar dan niet zoveel verdund waardoor er wel degelijk resten van het actieve bestanddeel overblijven en er een effectief gevaar voor de gezondheid bestaat[26]. Antropologen zijn vaak anti-vaxxers[27][28]. De werking van antroposofische geneeskunde is niet aantoonbaar en levert enkel potentiële nadelen op[29][30][31].
  • Aromatherapie, het geloof dat de geuren van oliën je van een ziekte of aandoening kunnen genezen[32]
  • Ayurveda, een van India afkomstige traditie waarvan men gelooft dat het (in haar moderne vorm) ziektes kan genezen d.m.v. bepaalde kruiden en mineralen, en dat bijv. kanker een "onevenwichtigheid in energieën" in het lichaam is
  • Bachbloesems, die een bepaalde "energie" zouden hebben op een bepaalde "frequentie" en zo zouden helpen om iemands mentale gezondheid te verbeteren[33]
  • Bowen-therapie, waarbij fysieke manipulatie en massage bepaalde aandoeningen zou genezen; genoemd naar Thomas Ambrose Bowen die het "een geschenk van god" noemde en zelf geen enkele medische opleiding had genoten[34]
  • Darmspoeling, een lavement van de darmen die de darmen zou moeten reinigen van uitwerpselen en ongeïdentificeerde "gifstoffen" die anders parasieten zouden veroorzaken. Die vermeende parasieten zouden immers niet-specifieke symptomen en algemene gezondheidsproblemen[35][36].
  • Detoxen, het geloof dat bepaalde voeding (of andere stoffen) het lichaam zouden reinigen van gifstoffen, om zo te genezen van een ziekte of aandoening.
  • Echinacea - het geloof dat extracten van de echinaceaplant de symptomen van een verkoudheid kunnen verminderen en de verkoudheid zelfs sneller doen genezen.
  • Emotional Freedom Techniques (EFT), een pseudotherapie waarbij men gelooft dat het "tappen op meridianen" van het lichaam zou helpen in de behandeling tegen fobieën, lichamelijke of psychosomatische klachten
  • Himalayazout, een gewoon zout dat niet afkomstig is van de Himalayas en al helemaal niet "zeldzaam" is, en ook geen speciale geneeskundige voordelen heeft[37]
  • Holistische geneeskunde, waarbij men "de volledige persoon" van de patiënt wil behandelen i.p.v. enkel een diagnose te stellen over de ziekte. De voorkeur gaat dan uit naar pseudowetenschappelijke behandelingen zoals kruidensupplementen, homeopathie, Reiki en andere zulke kwakzalverij ter vervanging van echte geneeskunde[38]
  • Keltisch zeezout, een gewoon zout dat afkomstig is uit Frankrijk en geen enkele geneeskundige kracht heeft[39]
  • Kristaltherapie, waarbij men gelooft dat het plaatsen van kristallen op bepaalde plaatsen van je lichaam je zou kunnen genezen van ziektes of aandoeningen[40][41]
  • Kruidengeneeskunde (of fytotherapie), het geloof dat je beter kan genezen van een ziekte of aandoening als je enkel gebruik maakt van "natuurlijke" producten zoals planten en kruiden[42] (dit is gebaseerd op de drogreden argumentum ad naturam)
  • Himalaya zoutlampen, die enkel licht geven maar je gezondheid op geen enkele manier beïnvloeden
  • Homeopathie, het geloof dat een geneesmiddel sterker is als het actieve ingrediënt zodanig wordt verdund dat het niet meer aanwezig is
  • Oorkaarsentherapie, het geloof dat het branden van een kaars op je oor je gezonder zou maken[43]
  • Osteopathie, waarbij men gelooft een ziekte te kunnen behandelen door het lichaam te stimuleren via spieren en beenderen om "zichzelf te genezen"[44]
  • Ozontherapie, waarbij men gelooft dat een toestel dat ozongas genereert, in staat is om kanker, aids en tandproblemen te genezen, hoewel de benodigde hoeveelheden voor het gewenste resultaat te groot is voor het menselijke lichaam[45].
  • Paleodieet, waarbij men gelooft dat eten zoals een holbewoner gezonder zou zijn
  • Rauwe melk-propaganda, waarbij men gelooft dat gepasteuriseerde melk de voedingswaarde ervan zou doden, en dat het beter is om rauwe melk te drinken (wat, in tegenstelling tot gepasteuriseerde melk, wel gevaarlijk kan zijn voor de gezondheid)[46][47][48]
  • Reflexologie, een massagetherapie die mogelijk kan helpen tegen stress maar absoluut niets zal genezen[49][50][51].
  • Reiki, waarbij je iemand zou kunnen genezen door "energie te channelen"[52]
  • Shiatsu, een soort accupresuur waarvan de voordelen niet verder gaan dan een gewone (maar dure) massage[53][54]
  • Sound healing, het geloof dat bepaalde muziek je van een ziekte of aandoening kan genezen
  • Spirituele of gebedsgenezing (faith healing), het geloof dat een religieuze predikant je zomaar even kan genezen door het aanroepen van bovennatuurlijke krachten
  • Superfood (en ook biologische voeding), het geloof dat ziektes kunnen worden behandeld of genezen door het eten van bepaalde (liefst erg dure) voeding
  • Urinetherapie, het geloof dat het drinken van je eigen urine (al dan niet verdund) tal van ziektes kan genezen
  • Vasten, het geloof dat de onthouding van voedsel positieve gevolgen heeft voor de gezondheid, op fysiek en/of mentaal vlak. Langdurig vasten is echter sterk afgeraden, en het verplichten van een kind om te vasten is een vorm van kindermishandeling[55]

Semi-pseudowetenschapEdit

Hieronder geven we een lijst van een aantal vormen van semi-pseudowetenschap, die in sommige gevallen zinvol zijn en in andere dan weer worden misbruikt voor kwakzalverijdoeleinden:

  • Cannabis, het geloof dat delen van de cannabisplant miraculeuze geneeskracht zouden bevatten, zoals het genezen van kanker zonder chemotherapie (de bewezen toepassingen van cannabis beperken zich veelal tot verdovende effectie en symptoombestrijding)
  • Chiropractie, het kraken van de rug kan behulpzaam zijn als het probleem zich effectief bij de rug bevindt, maar niet om bijv. autisme of kanker te genezen[56]
  • Glutenallergie, een intolerantie voor gluten die bij sommige mensen wel degelijk voorkomt maar in de meeste gevallen door de patiënt zelf werd verzonnen uit irrationele angst dat gluten schadelijk zou zijn voor de gezondheid[57]
  • Thermografie, waarbij kanker wordt opgespoord via infrarood. Dit heeft potentieel voor de opsporing van huidkanker maar gaat niet diep genoeg om op een effectieve manier borstkanker op te sporen[58][59]

Irrationele angst voor echte wetenschapEdit

Pseudowetenschap omvat niet enkel die vormen waarvan we weten dat ze niet werken of onzin zijn, maar verkondigt ook onwaarheden over echte wetenschap.

  • Antivaccinatiebeweging, die gelooft dat vaccins een farmaceutisch complot zijn om ons ziek te maken
  • Aspartaam, een geheel veilig bevonden zoetstof waar desondanks toch veel angst voor bestaat
  • Codex Alimentarius, een reeks richtlijnen wat betreft voeding en geen complot om de consumptie van vitamines te verbieden
  • Fluoridering, waarbij fluoride aan het drinkwater wordt toegevoegd om tandbederf tegen te gaan[60]
  • GMO, de genetische modificatie van organismen die geheel veilig is voor consumptie (zie ook glyfosaat)
  • GSM-stralingen, het geloof dat de stralingen van mobiele telefoons schadelijk zijn voor de gezondheid[61][62]
  • Kernenergie, de meest logische en toch minst overwogen oplossing in de strijd tegen klimaatopwarming
  • Klimaatopwarming, wat er op dit moment met de aarde aan het gebeuren is ondanks de tegengestelde beweringen van Donald Trump[63]
  • Voedseldoorstraling, een veilige methode om voedselvergiftiging te voorkomen, maar OMG STRALINGEN![64]
  • WiFi-stralingen, het geloof dat het signaal van je draadloos internet schadelijk zou zijn voor de gezondheid[65][66][67]

Pseudowetenschappers en aanhangers van pseudowetenschapEdit

Hieronder een lijst van een aantal pseudowetenschappers en kwakzalvers (we beperken ons hier tot pseudowetenschappers die hun onzin daadwerkelijk online of offline proberen te verkopen), alsook van bekende mensen (artiesten, politici, ...) die pseudowetenschap openlijk aanhangen en/of verkondigen.

PseudowetenschappersEdit

Bekende aanhangers van pseudowetenschapEdit

  • Bart Staes, politicus van de Belgische partij Groen
  • Bernie Sanders[68][69], socialist part-time liberaal politicus 
  • Bill Maher[70][71][72], TV-persoonlijkheid
  • Chuch Norris[73], acteur
  • Donald Trump[74][75][76], Amerikaanse clown politicus en vastgoed magnaat
  • Gwyneth Paltrow[77][78], actrice
  • Jenny McCarthy[79], actrice
  • Jim Carrey[80], dumb & dumber acteur
  • Oprah Winfrey[81], TV-persoonlijkheid
  • Pamela Anderson[82], een paar nepborsten
  • Prince Charles[83], troonopvolger van de Britse kroon

Zie ookEdit

BronnenEdit

ReferentiesEdit

  1. http://www.antoniolombatti.it/SkepticEncyclopedia1.pdf
  2. http://www.scientias.nl/bermuda-driehoek-groot-mysterie-doodgewoon-stukje-oceaan/
  3. http://deredactie.be/cm/vrtnieuws/buitenland/1.2179950
  4. http://www.reasonpapers.com/pdf/12/rp_12_3.pdf
  5. http://web.archive.org/web/20080106180239/http://www.skepp.be/artikels/para-psychologie/75-jaar-parapsychologie-in-nederland-reden-tot-hoop
  6. http://www.skepsis.nl/honorton.html
  7. https://books.google.be/books?id=BxmcHWCv2c4C&pg=PA242&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false
  8. http://www.quackwatch.org/01QuackeryRelatedTopics/extraproof.html
  9. http://web.archive.org/web/20081005061535/http://www.davidmyers.org/Brix?pageID=61&article_part=4
  10. http://www.skepdic.com/parapsy.html
  11. http://www.csicop.org/si/show/anomalous_cognition_a_second_perspective/
  12. http://www.quackometer.net/blog/2012/11/what-every-parent-should-know-about-steiner-waldorf-schools.html
  13. http://www.quackometer.net/blog/2012/11/steiner-schools-an-alternative-to-education.html
  14. http://rationalwiki.org/wiki/Waldorf_education
  15. http://www.snopes.com/business/hidden/popcorn.asp
  16. http://www.antoniolombatti.it/SkepticEncyclopedia1.pdf
  17. https://www.technopolis.be/nl/fiche/weetjes/huis-en-tuin/werken-wichelroedes-echt/
  18. http://www.antoniolombatti.it/SkepticEncyclopedia1.pdf
  19. http://www.princeton.edu/~ota/disk1/1991/9108_n.html
  20. http://skepdic.com/biorhyth.html
  21. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/9775660
  22. http://skepp.be/nl/gezondheid/elektrohypersensitiviteit
  23. http://rationalwiki.org/wiki/Wind_Turbine_Syndrome
  24. https://www.sciencebasedmedicine.org/acupuncture-doesnt-work/
  25. http://rationalwiki.org/wiki/Bloodletting
  26. http://www.de-lemniscaat.nl/verschil-antr-hom.html
  27. http://www.nrc.nl/nieuws/2013/08/03/vooral-antroposofen-laten-kinderen-niet-inenten
  28. http://www.nu.nl/binnenland/3613446/meisje-17-overleden-mazelen.html
  29. http://www.skepsis.nl/antroposofisch.html
  30. http://www.ncahf.org/articles/a-b/anthro.html
  31. http://rationalwiki.org/wiki/Anthroposophy
  32. https://www.sciencebasedmedicine.org/australian-review-finds-no-benefit-to-17-natural-therapies/
  33. http://www.nightingale-collaboration.org/news/157-bach-flower-remedies-foods-not-medicines.html
  34. https://www.sciencebasedmedicine.org/australian-review-finds-no-benefit-to-17-natural-therapies/
  35. http://www.quackwatch.org/01QuackeryRelatedTopics/gastro.html
  36. http://www.ncahf.org/articles/c-d/colonic.html
  37. http://rationalwiki.org/wiki/Salt_woo#Himalayan_salt
  38. http://rationalwiki.org/wiki/Holistic_medicine
  39. http://rationalwiki.org/wiki/Salt_woo#Celtic_salt
  40. https://sciencebasedlife.wordpress.com/2011/09/05/crystal-healing-magic-cures-or-just-rocks/
  41. http://skepdic.com/crystals.html
  42. https://www.sciencebasedmedicine.org/australian-review-finds-no-benefit-to-17-natural-therapies/
  43. http://www.mayoclinic.org/healthy-living/consumer-health/expert-answers/ear-candling/faq-20058212
  44. http://www.ncahf.org/articles/o-r/osteo.html
  45. http://rationalwiki.org/wiki/Ozone_therapy
  46. http://rationalwiki.org/wiki/Raw_milk_movement
  47. http://www.ncahf.org/articles/j-n/milk.html
  48. http://www.ncahf.org/articles/o-r/rawmilk.html
  49. https://www.sciencebasedmedicine.org/australian-review-finds-no-benefit-to-17-natural-therapies/
  50. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/19740047
  51. http://www.ncahf.org/articles/o-r/reflexology.html
  52. http://www.ncahf.org/articles/o-r/reiki.html
  53. https://www.sciencebasedmedicine.org/australian-review-finds-no-benefit-to-17-natural-therapies/
  54. http://rationalwiki.org/wiki/Massage#Shiatsu
  55. http://www.ncahf.org/articles/e-i/fasting.html
  56. http://www.ncahf.org/articles/c-d/chiro.html
  57. http://rationalwiki.org/wiki/Gluten-free
  58. https://sites.google.com/site/dehoaxwijzer/hoaxes/hoaxthermografiekaneerderborstkankerontdekkendanmammografie
  59. https://www.facebook.com/Hoaxmelding/photos/a.131766316984141.27255.130426727118100/502686076558828/
  60. http://www.ncahf.org/articles/e-i/fluoride.html
  61. http://rationalwiki.org/wiki/Microwave#Mobile_Phone_Radiation
  62. https://www.sciencebasedmedicine.org/electromagnetic-hypersensitivity-and-wifi-allergies-bogus-diagnoses-with-tragic-real-world-consequences/
  63. https://twitter.com/realdonaldtrump/status/418542137899491328
  64. http://rationalwiki.org/wiki/Food_irradiation
  65. http://www.realskeptic.com/2013/12/22/wi-fi-safe-plants/
  66. https://www.sciencebasedmedicine.org/electromagnetic-hypersensitivity-and-wifi-allergies-bogus-diagnoses-with-tragic-real-world-consequences/
  67. http://kloptdatwel.nl/2014/10/06/universiteit-wageningen-geen-aanwijzingen-dat-wi-fi-schadelijk-voor-bomen/
  68. http://www.geneticliteracyproject.org/2015/08/25/can-bernie-sanders-act-like-progressive-gmos-overcome-tribal-allegiances-embrace-science/
  69. http://www.sanders.senate.gov/newsroom/press-releases/sanders-let-states-require-gmo-food-labels
  70. https://www.facebook.com/Maher/posts/10152515080687297
  71. http://blogs.discovermagazine.com/collideascape/2015/02/08/bill-maher-unscientific-beliefs/#.VmWeNHYveUk
  72. https://www.sciencebasedmedicine.org/five-years-on-bill-maher-is-still-an-antivaccine-crank-and-proves-it-yet-again/
  73. http://scienceblogs.com/insolence/2011/11/08/chuck-norris-outdoes-jenny-mccarthy-on-v/
  74. https://twitter.com/realdonaldtrump/status/260412905361657856
  75. https://twitter.com/realdonaldtrump/status/449525268529815552
  76. https://twitter.com/realdonaldtrump/status/418542137899491328
  77. http://www.msnbc.com/msnbc/more-celebrity-pseudoscience-gmos
  78. http://www.cinemablend.com/pop/Gwyneth-Paltrow-Says-You-Need-Steam-Your-Vagina-Because-Pseudoscience-69723.html
  79. http://www.latimes.com/business/hiltzik/la-fi-mh-jenny-mccarthy-antivaxxer-public-menace-20150127-column.html
  80. http://www.huffingtonpost.com/jim-carrey/the-judgment-on-vaccines_b_189777.html
  81. https://skeptoid.com/episodes/4125
  82. https://skeptoid.com/episodes/4125
  83. https://skeptoid.com/episodes/4125

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Around Wikia's network

Random Wiki